Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



WILLIAMS , WILLIAM EWART ( 1894 - 1966 ), ffisegydd a dyfeisydd ;

g. 3. Maw. 1894 ym Modgarad , Rhostryfan, Caern. , mab hynaf Ellis William Williams ( goruchwyliwr chwarel y Cilgwyn ) a'i wraig Jane , Llys Twrog , y Fron . Wedi mynychu ysgolion lleol ymaelododd yng Ngholeg Owens , Prifysgol Manceinion lle y cafodd Rutherford , Bohr a Darwin yn athrawon. Graddiodd gydag anrhydedd mewn ffiseg yn 1915 ac ennill M.Sc. (Manc.) yn 1926 . Wedi hyfforddiant gyda Barr Stroud Range Finder Makers , Glasgow ( 1917-20 ) bu'n gyfrifol am ddatblygu offer sbectrol o gydraniad uchel ac offer polarimetrig i Adam Hilger Cyf. , Llundain . Gyda chymeradwyaeth yr Athro O. W. Richardson (enillydd Gwobr Nobel ) fe'i penodwyd yn ddarlithydd yng Ngholeg y Brenin , Prifysgol Llundain ( 1920-39 ). O dan gyfarwyddyd Appleton a Richardson dyfarnwyd iddo radd D.Sc. (Llundain) yn 1934 . Ar bwys ei gyfraniadau i dechnegau mesuriadau manwl cydraniad uchel ( high resolution ) ym maes sbectrosgopeg cyflwynwyd iddo Fedal Duddell gan Gymdeithas Ffisegol Llundain yn 1935 . Daeth yn Gymrawd Leverhulme yn 1936 . Fis Mawrth 1938 ymddiswyddodd ac ymfudo i Dde Califfornia ac erbyn 1946 yr oedd yn ddinesydd Americanaidd. Ymyriaduriaeth ( interferometry ) oedd ei briod faes a daeth yn awdurdod byd-enwog yn y pwnc. Ystyrir ei gyfrol Applications of interferometry ( 1928 , 1930 , 1941 , 1948 , 1951 ), a gyfieithiwyd i nifer o ieithoedd, yn waith safonol. Yn 1949 gwerthodd ei labordy personol yn Pasadena i Lu Awyr y Taleithiau Unedig . Bu ynglŷn â dyfeisio math arbennig o ffenestr ar gyfer project Mercury i Gwmni Northrop . Yn 1952-53 ef oedd prif ymgymerwr American Missile Control . Yn 1953 , wedi cyfnod o waeledd ac mewn cydweithrediad â'r meddyg , Dr Olive Hoffman , yn Sefydliad Ymchwil Pasadena , bu'n ymchwilio i sbectra bylchliw is-goch steroidiau a arweiniodd at ddatblygu math newydd o ocsimedr ond bu'r ddau farw cyn gweld ffrwyth eu llafur. Ymunodd â chwmni teiars Firestone (gwneuthurwyr y taflegryn Corporal ) yn 1958 . Cyfrannodd yn helaeth i drafodion y Gymdeithas Frenhinol a'r London Physical Society ( 1933 ); Review of modern physics, Zeitschrift für Physik ( 1929 ), Nature ( 1935 ), a.y.y.b. Derbyniwyd rhwng 30 a 40 o'i batentau gan wahanol gwmnïau yn y Deyrnas Gyfunol , yr Almaen a gwledydd eraill. Pr. Sarah Ellen Bottomley , New Hey , Rochdale . Ni bu ganddynt blant. Ieithydd oedd hi ac, fel ei gŵr, ymddiddorai mewn cerddoriaeth . Bu ef f. yn Pasadena 20 Ebr. 1966 a'i gladdu ym medd y teulu ym mynwent Pisga , Carmel, Caern. Gadawodd waddol hael i Brifysgol De Califfornia er mwyn sefydlu yno ysgoloriaeth i hwyluso myfyrwyr o dras Cymreig i dderbyn hyfforddiant lleisiol ac offerynnol . Bu brawd iddo, Robert Arthur Williams , yn Brif Arolygydd Cadwraeth Porthladd Sydney , Awstralia . Treuliodd ei frawd ieuengaf, Stanley Haydn Williams , Y Fron , dros hanner canrif yng ngweinidogaeth Eglwys Bresbyteraidd Cymru .

Ffynonellau:

  • Gwybodaeth gan y Parchedig Stanley H. Williams .

Awdur:

Gwilym Arthur Jones, (1925-98), Bangor

Blwyddyn Cyhoeddi: 1997