Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



WILLIAMS , DANIEL ( 1878 - 1968 ), gweinidog (EF) ac awdur .

G. 17 Meh. 1878 yn fab i Richard Williams , ‘ gweithiwr prin ei geiniogau yng nghreigiau'r Penmaen ’, a'i wraig Anne , ym Modnant , Llanfairfechan, Caern. Addysgwyd ef yn ysgol genedlaethol y pentre, a threuliodd ddwy flynedd yn ysgol Cynffig Davies , Porthaethwy , cyn iddo gael ei dderbyn yn ymgeisydd am y weinidogaeth Wesleaidd yn 1901 . Gwasanaethodd am flwyddyn gyngolegol yn Llanbedr , Meirionnydd , cyn dechrau ar ei astudiaethau yng ngholeg ei enwad yn Headingley , Leeds . Ar ôl cwpláu gyrfa lwyddiannus yno anfonwyd ef i Benisa'r-waun , cylchdaith Caernarfon , lle'r arhosodd am gyfnod o dair bl. Ar wahân i ddwy flynedd, 1907-08 , yng ngylchdaith Manceinion , treuliodd ei holl amser yn y weinidogaeth yn gwasanaethu ardaloedd yng ngogledd Cymru gan gynnwys Aberffraw , Corwen , Dolgellau , Llanfyllin , Llangollen , Penmachno , Rhyd-y-foel a'r Wyddgrug , lle'r arhosodd am saith ml. Ymddeolodd o'r gwaith cyflawn a mynd yn uwchrif yn 1943 , a gwneud ei gartref ym Mhrestatyn , ond dychwelodd i'r gwaith rheolaidd yn 1948 , a bu'n arolygwr cylchdaith Llangollen am flwyddyn, gan ymddeol drachefn a byw yn y dref honno, nes iddo symud i Hen Golwyn yn 1952 .

Yr oedd yn bregethwr dawnus a phoblogaidd a chyhoeddodd Gwerslyfr ar Efengyl Marc yn 1934 . Ond yn ogystal â'i gyfraniad sylweddol i fywyd crefyddol Cymru , yr oedd Daniel Williams yn adnabyddus fel llenor a hanesydd safonol. Cyhoeddodd bump o lyfrau plant: Cario'r post a storïau eraill ( 1932 ), Dyrnaid o yd ( 1924 ), Llwyn y brain ( 1930 ), Pant y gloch ( 1932 ) a Plant y pentre ( 1925 ), a chyfrannodd yn gyson i gylchgronau hynafiaethol . Yr oedd yn eisteddfodwr brwd ac enillodd gadair am bryddest yn Eist. y Sulgwyn , Pen-y-bont-fawr , Maldwyn , 1927 , a'r wobr gyntaf ar y prif draethawd, ‘ Teithi meddwl Ann Griffiths ’, yn Eist. Talaith a Chadair Powys , 1932 . Cafodd lawer o lwyddiant llenyddol yn yr Eist. Gen. a rhwng 1939 ac 1947 enillodd saith gwobr am draethawd neu ysgrif ar destunau amrywiol iawn. Yn 1952 fe'i hanrhydeddwyd pan estynnwyd gwahoddiad iddo draddodi'r ddarlith flynyddol yng Nghymanfa'r Eglwys Fethodistaidd a gynhaliwyd yn Llandeilo .

Yn 1909 pr. ag Annie Bartley Griffith , wyres i'r Archdderwydd Clwydfardd ’ ( David Griffiths , 1800 - 1894 ) yng nghapel Ebeneser , Llandudno , a ganwyd iddynt bedwar o blant, tri mab ac un ferch. Bu f. 17 Mawrth 1968 yn ei gartref, Bron-y-garth , Wynn Avenue , Hen Golwyn , ac yn dilyn gwasanaeth preifat yng nghapel Bethesda , Hen Golwyn , llosgwyd ei weddillion yn Amlosgfa Bae Colwyn .

Ffynonellau:

  • Dyddiadur yr Eglwys Fethodistaidd , 1969 , 29-30;
  • Y Gwyliedydd Newydd , 4 Ebr. 1968 ;
  • The Liverpool Daily Post , 19-20 March 1968 ;
  • The Minutes of the Annual Conference Methodist Church ( 1968 ), 194-5;
  • J. Henry Martin a J. Bernard Sheldon , Ministers and Probationers of the Methodist Church, formerly Wesleyan, Primitive and United Methodist, with the Appointments … revised to Sept. 1st 1963 (Llundain, 1964) , 331;
  • Daniel Williams , ‘Fy ngalwad i'r weinidogaeth’, Y Winllan , 107 ( 1954 ), 201-5;
  • Mairwen a Gwynn Jones , Dewiniaid Difyr llenorion plant Cymru hyd tua 1950 (Llandysul, 1983) ;
  • gwybodaeth gan Alun W. Francis, Caernarfon .

Awdur:

Richard E. Huws, MLib FLA, Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1997