Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



NORTH , FREDERICK JOHN ( 1889 - 1968 ), daearegwr, addysgydd, hanesydd gwyddoniaeth a churadur amgueddfa ;

g. yn Llundain yn 1889 . Yr oedd ei fam yn Gymraes . Gadawodd yr ysgol yn 14 oed, a chafodd ei hyfforddiant mewn daeareg mewn ysgolion nos tra'n gweithio mewn ffatri gemegau ac fel cynorthwywr mewn labordy ( arddangoswr wedyn) yng Ngholeg y Brenin , Prifysgol Llundain . Cymerodd radd allanol, gydag anrh. dosbarth I, yn y brifysgol honno cyn ymuno â staff Amgueddfa Genedlaethol Cymru , lle y bu'n gwasanaethu am 42 flynedd, i ddechrau fel ceidwad cynorthwyol adran daeareg , ac o 1919 i 1959 fel curadur yr adran; o 1959 i 1960 ef oedd curadur mygedol adran newydd diwydiant . Yr oedd ei ddiddordeb mewn daeareg a'r gwyddorau cysylltiedig yn eang fel y gwelir mewn tua 200 o erthyglau a 12 llyfr o'i waith. Rhagorai mewn ysgrifennu cynulliadau megis yn The slates of Wales ( 1925 ); Coal, and the coalfields in Wales ( 1926 ); The evolution of the Bristol Channel with special reference to the coast of south Wales ( 1929 ); Limestones, their origins, distribution, and uses ( 1930 ); Studies in the origin of the scenery of Wales, I — The river scenery at the head of the vale of Neath ( 1930 ); a chyda Bruce Campbell a Richenda Scott , Snowdonia: the National Park of Wales ( 1948 ).

Rhoes sylw arbennig i fapiau, ac y mae ei waith cyhoeddedig yn cynnwys Geological maps: their history and development, with special reference to Wales ( 1928 ); The map of Wales (before 1600 AD) ( 1935 ); a Humphrey Lhuyd's maps of England and Wales ( 1937 ), sy'n parhau i fod yn fonograff awdurdodol ar y testun.

Yr oedd yn un o haneswyr daeareg mwyaf gweithgar ei gyfnod. Y mae pob un o'i lyfrau cynulliadol yn cynnwys cyfoeth o ddefnydd hanesyddol. Ysgrifennodd hefyd fonograffau ar nifer o ddaearegwyr arolesol y 19eg ganrif : W. D. Conybeare (Bywg., 74) , y Deon William Buckland , Charles Lyell , ac yn arbennig H. T. de la Beche , sefydlydd y Geological Survey of Great Britain , yr Amgueddfa Daeareg Ymarferol , a'r Royal School of Mines . Cyfrannodd lawer i'r Bywg. Cadwodd ddiddordeb byw yn hanes diwydiant yng Nghymru , yn arbennig y diwydiannau cloddio, ac yn ei hanfod ef oedd sefydlydd yr adran ddiwydiant a sefydlwyd yn yr Amgueddfa Genedlaethol yn 1958 .

Yr oedd bob amser yn ymddiddori yng nghysylltiadau daeareg â phynciau eraill, fel y gwelir yn The stones of Llandaff cathedral ( 1958 ), Sunken cities, some legends of the coasts and lakes of Wales ( 1957 ), a Mining for metals in Wales ( 1962 ). Yr oedd yn guradur hyfedr a adeiladodd yr adran ddaeareg yn yr Amgueddfa ac a ysgrifennodd lawer ar waith curadur amgueddfa , yn cynnwys arweinlyfr safonol, Geology in museums ( 1939 ). Yr oedd yn gefnogwr brwd i alwedigaeth amgueddfa, a bu am flynyddoedd yn aelod o gyngor Cymdeithas yr Amgueddfeydd , cynllunydd ei diploma gyntaf, ac aelod o'r cyd-bwyllgor ag Ymddiriedaeth Carnegie yn y Deyrnas Gyfunol . Yr oedd hefyd yn aelod o'r corff cenedlaethol cydweithredol dros UNESCO . Uwchlaw'r cyfan yr oedd yn addysgydd selog a chenhadwr dros ei bwnc, ac yn ddarlithydd , adolygydd a chofnodydd diflino. Gweithredai'n gyson fel daearegwr ymgynghorol i gyrff cyhoeddus ar gynlluniau cadwraeth dŵr ac anturiaethau chwarelyddol . Cydnabuwyd ei gyfraniadau drwy iddo gael ei wneud yn llywydd (ac enillydd medal aur ) Sefydliad Peirianwyr De Cymru , cymrawd anrhydeddus y Sefydliad Chwareli , ac aelod o bwyllgor y Weinyddiaeth Mwynfeydd ar y diwydiant llechi. Cafodd radd D.Sc. gan Brifysgol Llundain yn 1920 am waith ymchwil ar braciopodau ffosil, O.B.E. yn 1949 ‘am wasanaeth i wyddoniaeth yng Nghymru ’, a D.Sc. Prifysgol Cymru er anrh. yn yr un flwyddyn pryd y dywedwyd: ‘ iddo ef, o raid, tŷ dehonglwr yw amgueddfa ’.

Pr. Ellen M. Pierce , Ticehurst , ym mis Mai 1915 . Bu f. 23 Gorff. 1968 yn 19 Chargot Road , Caerdydd .

Ffynonellau:

  • Marwgofnod yn Monthly BulletinCymdeithas Amgueddfeydd Cymdeithas Amgueddfeydd, 1968 ;
  • cyfeiriadau at ei waith ar de la Beche yn y rhagair i Henry de la Beche observations on an observer , 1977 ( 1977 );
  • a rhestr fer o'i gyhoeddiadau yn Amgueddfa newyddion Amgueddfa Genedlaethol Cymru newsletter of the National Museum of Wales , Caerdydd, 1969-1976,1985-87,1988-94 , 15 ( 1973 );
  • manylion personol gan ei ferch, Laura North .

Awdur:

Douglas Anthony Bassett, (1927-2009), Caerdydd

Blwyddyn Cyhoeddi: 1997