Y Bywgraffiadur Cymreig



A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



LEWES , EVELYN ANNA ( c. 1873 - 1961 ), awdur ; un o dri o blant yr uchgapten Price Lewes , swyddog cynorthwyol gyda milisia Penfro , a'i wraig Florence (g. Kinnear , o Halifax , Nova Scotia ); g. c. 1873 yng Nghanada , ond magwyd hi yn Poyston , Hwlffordd, Penf. ; cafodd addysg breifat. Tuag 1902 symudodd y teulu i Dyglyn Aeron, Cer. , un o hen gartrefi tylwyth y Lewesiaid a gymerasai ran flaenlaw yng Ngheredigion dros y pedair canrif ddiwethaf fel ynadon , siryfion ac aelodau seneddol . Aeth hithau i Eithinfa , Cliff Terrace , Aberystwyth i fyw c. 1928 . Bu f. 4 Mawrth 1961 yn ysbyty Croesoswallt , a chladdwyd ei lludw ym mynwent Trefilan, Cer.

Yr oedd yn wraig o bersonoliaeth gref. Dechreuodd ysgrifennu cerddi, erthyglau ac ystorïau i'w cyhoeddi yn 1896 pryd yr ymddangosodd cerdd yn Wales , a pharhaodd i wneud hynny hyd tuag 1940 . Cyhoeddwyd ei gwaith mewn cylchgronau di-rif, gan gynnwys The Gentleman's Magazine ( c. 1905 ), The Field and the Queen ( c. 1905-14 ), The Bookman , Fishing Gazette , 1923-31 , T. P.'s and Cassell's Weekly , 1927 , Every woman's world ( Toronto ), a Western Home monthly ( Winnipeg ); hefyd yn y Western Mail , Cambrian News a phapurau eraill. Ymhlith ei llyfrau y mae Picturesque Aberayron ( 1899 ), ac A guide to Aberaeron and Aeron valley ( 1922 ). Dysgodd ysgrifennu Cymraeg a bu'n ddarllenydd diwyd ( 1924-33 ) o weithiau Lewis Glyn Cothi ar gyfer Geiriadur Prifysgol Cymru . Ceir ei chyfieithiad o ddarnau o waith Dafydd ap Gwilym yn The life and poems of Dafydd ap Gwilym ( 1915 ). Ymhlith ei llsgrau. yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru ceir ysgrif yn Gymraeg (‘ O Neuaddlwyd i Madagascar ’), a ‘ Theatres of West Wales ’. Cyfrifid hi'n awdurdod ar straeon gwerin Cymru . Cyhoeddwyd ei stori ‘ Hywel of Claerwen ’ yn nhrafodion Eist. Gen. Bangor 1902 , ac ymddangosodd eraill yn Dream folk and fancies ( 1926 ). Y gwaith a ddaeth â hi i amlygrwydd oedd Out with the Cambrians ( 1934 ), sef ei hatgofion am wibdeithiau gyda Chymdeithas Hynafiaethau Cymru y bu hi'n aelod o'i phwyllgor am flynyddoedd lawer. Derbyniwyd hi'n aelod o Orsedd y Beirdd yn 1916 a bu'n aelod o Lys llywodraethwyr C.P.C. , a Ll.G.C. o 1940 ymlaen.

Llyfryddiaeth:

  • Mynegai Bywgraffyddol W.W. Price (yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru a Llyfrgell Gyhoeddus Aberdâr) ;
  • Llawysgrifau Evelyn Lewes yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn Ll.G.C.;
  • The Cambrian News , 24 Mawrth 1961 ;
  • gw. Glyn Lewis Jones , Llyfryddiaeth Ceredigion, 1600-1964 , Llyfrgell Ceredigion, 1967 , a'r Llyfryddiaeth Ceredigion… Atodiad 1964-1968 , Aberystwyth, 1970 am restr o rai o'i herthyglau.

Awdur:

Dr Mary Auronwy James, Aberystwyth