Y Bywgraffiadur Cymreig


Rydym ni wedi bod wrthi'n datblygu gwefan newydd sbon i'r Bywgraffiadur. Ddechrau Tachwedd 2018 byddwn ni'n lansio bywgraffiadur.cymru, sy'n cynnwys dyluniad, ffwythiannau a chynnwys newydd. Ewch draw i weld y gwelliannau a chael blas o'r hyn sy'n newydd!

Bydd bywgraffiadur.cymru yn disodli'r wefan hon maes o law. Yn y cyfamser, byddem ni'n falch o glywed unrhyw sylwadau gan ein defnyddwyr felly mae croeso i chi gysylltu â ni gydag unrhyw gwestiynau neu awgrymiadau.

A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



JOHN , Syr WILLIAM GOSCOMBE ( 1860 - 1952 ), cerflunydd ;

g. yng Nghaerdydd 21 Chwef. 1860 , yn fab i Thomas John , Llantriddyd, Morg. , ac Elizabeth (g. Smith ) o Randwick , swydd Gaerloyw . Cerfiwr pren 3ydd Ardalydd Bute ( Bywg. , 54) oedd ei dad a dechreuodd William ei gynorthwyo gyda'r gwaith cerfio yng nghastell Caerdydd yn 1874 . Mynychodd Ysgol Gelf Caerdydd 1871-1881 a dysgodd anatomi o 1876 ymlaen gan James Philpotts , paentiwr cerbydau lleol. Bu John o dan ddylanwad yr amrywiol grefftwyr ardderchog a weithiai yng Nghaerdydd bryd hynny a chadwodd ei ddiddordeb mewn gweithiau llaw Cymreig . Yn 1913 awgrymodd y dylai Amgueddfa Genedlaethol Cymru gasglu gweithiau celf a chrefftau'r werin. Aeth i Lundain yn 1881 i weithio o dan Thomas Nicolls hyd 1886 . Astudiodd yn Ysgol Gelfyddyd Lambeth cyn mynd i ysgol yr Academi Frenhinol yn 1884 . Arddangoswyd ei waith yn flynyddol yn yr Academi Frenhinol rhwng 1886 ac 1948 . Enillodd fedal aur yn 1889 a'i galluogodd i deithio am gyfnod hir yn Ewrob a gogledd Affrica ( c. 1890-91 ). Arhosodd ym Mharis yn 1891 lle bu'n astudio yn stiwdio August Rodin . Anrhydeddwyd ef gan Salon Paris pan roddwyd iddo fedalau aur yn 1892 ac 1901 . Yn 1899 daeth yn A.R.A. a R.A. yn 1909 . Pr. â Martha Weiss yn 1891 a bu iddynt un ferch.

Ar ôl dychwelyd i Lundain ni fu John fawr o dro cyn dod yn ffigur o bwys yn y Mudiad Cerflunio Newydd . Daeth yn gerflunydd cenedlaethol a rhyng-genedlaethol enwog a gyflawnodd lawer o weithiau comisiwn pwysig. Derbyniodd LL.D. er anrh. gan Brifysgol Cymru , medal y Cymmrodorion , H.A.R.I.B.A. ac yr oedd yn aelod o amryw academïau Ewropeaidd . Ymhlith y gweithiau comisiwn pwysig Cymreig yr oedd addurn i allor eglwys S. Ioan , Caerdydd , a orffennwyd ym mis Hyd. 1891 . Yn 1892 archebodd 3ydd Ardalydd Bute ‘ Ioan Fedyddiwr ’ ar gyfer Regent's Park , a gorffennwyd ef yn 1894 . Cynlluniwyd y Corn hirlas i'r Eisteddfod Genedlaethol yn 1898 . Diau mai ei ddau waith Cymreig pwysicaf oedd regalia a medalau arwisgo Tywysog Cymru yn 1911 , a'r sêl, trywel, gordd a lefel i osod sylfaen Amgueddfa Genedlaethol Cymru . Gwnaed ef yn farchog yn 1911 ac yn 1913-16 cafodd yr anrhydedd pennaf fel cerfluniwr Cymreig pan gomisiynwyd ef i wneud cerflun Dewi Sant i Neuadd y Ddinas , Caerdydd . Adlewyrchir ei angerdd a'i ynni yn ei arddull rwydd, ddisglair. Gallai amrywio arddull ei gynlluniau ar gyfer portreadau, ffigurau ac arwyddluniau o ramantiaeth dull Rodin , clasuriaeth ofalus a Newydd-farô i arddull y Newydd-gothig a'r Adfywiad Celtaidd. Yr oedd yn artist gwirioneddol genedlaethol a fanteisiodd ar y cyfle i greu arddull a naws addas i'r ddinas newydd, a sefydliadau ac arwyr Cymru ar adeg pan oedd Cymru 'n deffro i'w hunaniaeth. Ceir llawer darn o'i waith yn Amgueddfa Genedlaethol Cymru a Llyfrgell Genedlaethol Cymru ac y mae eraill yn yr Academi Frenhinol , Tate , a'r Amgueddfa Ryfel Ymerodrol .

Ffynonellau:

  • F. Pearson , Goscombe John at the National Museum of Wales (Caerdydd, 1979) ( 1979 ; llyfryddiaeth dda);
  • Teaching of art in Wales (1925) ( 1925 );
  • Welsh historical sculpture presented to the City of Cardiff by Lord Rhondda of Llanwern … on the 27th October 1916 (Caerdydd, 1916) ( 1916 );
  • Trafodion Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion , 1928-29 , 202;
  • gw. hefyd Oxford Dictionary of National Biography , 1951-60 ;
  • Cymru (O.M.E.) , 46 ( 1914 ), 100;
  • NLW MSS 19979A, 20028B, 20471C (2975), 21482D;
  • Cardiff Manuscript 3.365.

Awdur:

Dr Paul Joyner, Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1997