Atodiadau a chywiriadau:
JONES
,
JENKIN
(
1700?
-
1742
),
gweinidog Arminaidd
;
g. yn
Trafle
,
Llanwenog
, yn
1700(?)
. Symudodd y teulu wedyn i
Fryngranod
ar bwys, a heb fod ymhell oddi wrth ddylanwad rhyddfrydig
Crugymaen
. Yn llyfr
eglwys y Cilgwyn
ceir y cofnod: ‘
Jenkin
Jones
of
Llwynrhydowen
; ord.
Apr 1726
, obiit
1742
.
’ Ni wyddom ddim o'i hanes bore. Yr oedd yng
Ngholeg Caerfyrddin
o
1720 i 1722
. Aelod ydoedd o
gapel Annibynnol Pantycreuddyn
, meddir, a hwyrach ei fod yn teimlo ysbryd rhyddfrydig
Crugymaen
a
Chaerfyrddin
yn cael ei lethu yma. Bu rhwyg yn y gynulleidfa, a dechreuodd yntau
bregethu
y syniadau newydd neu
Arminiaeth
yn y
Wernhir
neu
Penybanc
tua 1726
. Yn
1733
cododd
gapel Llwynrhydowen
, a dyma'r capel
Arminaidd
cyntaf yng
Nghymru
. Cyhoeddodd o leiaf ddau lyfr:
Cyfrif Cywir o'r Pechod Gwreiddiol
,
1729
, a
Catechismau i'w dysgu gan blant
,
1732
, a dau gyfieithiad o'r
Saesneg
,
Llun Agrippa
,
1723
, a
Dydd y Farn Fawr
,
1727
. Cyhoeddwyd wedi'i farw ei
Hymnau
,
1768
.
Apostol Arminiaeth
ydoedd, a'i brif waith oedd gosod y
Beibl
yn uwch na chredo. Nithiodd yr hen syniadau gan droi arnynt olau rheswm. Cyn ei farw yr oedd chwech neu saith o weinidogion ac eglwysi wedi derbyn y syniadau newydd. Bu f. yn
1742
yn ŵr ifanc 42 mlwydd oed, a chladdwyd ef
30 Mehefin 1742
ym mynwent eglwys
Llandysul
.
Llyfryddiaeth:
-
Lloyd Letters (1754–96)
, 1908
, lx-xvl;
-
Hanes Plwyf Llandyssul
, 1896
, 158-61;
-
Yr Ymofynnydd
,
Chwefror 1932
, 21-9;
-
Griffith Jones (Glan Menai)
,
Enwogion Sir Aberteifi
, 1868
,
1868
;
-
Enwogion Ceredigion
, 1869
,
1869
;
-
Y Drysorfa Gynnulleidfaol
, Abertawe,
1843-1851
,
1850
, 231;
-
Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion
Cymru
, ii, 95;
-
D. Peter
,
Hanes Crefydd yng Nghymru, o'r amser y daeth
y Cymry i Ynys Brydain hyd yr amser presennol
,
Caerfyrddin, 1816
, 619.
Awdur:
Y Parch. Thomas Oswald Williams, M.A., (1888-1965),
Llanbedr-pont-Steffan
