Y Bywgraffiadur Cymreig



A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



JONES , THOMAS GRIFFITHS (‘ Cyffin '; 1834 - 1884 ; D.W.B. , 1137), hynafiaethydd . Ganwyd ef yn Llansanffraid , sir Drefaldwyn , 12 Ion. 1834 , yn fab i David Jones , siopwr , ac Elizabeth ei wraig. Bu farw'i dad pan oedd ef yn 14 oed a chadwodd yntau'r siop weddill ei oes. Yno y bu farw 10 Medi 1884 .

Ychydig o ysgol a gafodd am ei fod yn blentyn afiach, ond ymrôdd i'w addysgu ei hun trwy ddarllen ac ysgrifennu llawer iawn. Casglai lyfrau a llawysgrifau ac ymddiddorai mewn llên gwerin, priod-ddulliau llafar gwlad, hen draddodiadau a hynafiaethau Cymru , ac yn arbennig rhai ei ardal ei hun. Dywedir iddo gasglu gwybodaeth helaeth am hanes Crynwyr sir Drefaldwyn . Ysgrifennai'n fynych i'r cylchgronau Cymreig; ambell dro defnyddiai'r ffug-enw Cyffin , ac yn ddiweddarach Gypt a Borderer . Yr oedd yn ganwr penillion pur fedrus. Llwyddodd i sefydlu Cymdeithas Cymreigyddion Powys , yn haf 1861 , ac ef oedd y llywydd cyntaf. Pan sefydlwyd y Powysland Club daeth yn aelod gweithgar gan ysgrifennu'n aml i'r Mont. Coll. Yr oedd yn Annibynnwr selog ac yn Rhyddfrydwr .

Priododd Mary Anna , merch Samuel Pryce , Gwern-y-pant , 7 Chwef. 1871 , a bu iddynt 6 o blant.

Llyfryddiaeth:

  • Eminent Welshmen , 1908 ;
  • R. Williams , Montgomeryshire Worthies , ail arg., 1894
  • Collections Historical and Archaeological relating to Montgomeryshire iv, 75-168; x, 359-78; xi, 61-124; 285-316; xii, 297-308; xiii, 311-32; xiv, 345-54;
  • Y Geninen 1883, 75; 1884, 236-8; 1885, 62-3.

Awdur:

Dr Enid Pierce Roberts, M.A., D.Litt., Bangor