Y Bywgraffiadur Cymreig



A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



THOMAS , THOMAS JACOB (‘ Sarnicol ’; 1873 - 1945 ), athro a bardd ; g. 13 Ebr. 1873 yn ‘ Sarnicol ’, Capel Cynon , ger Llandysul .

Aeth o ysgol ramadeg y Cei Newydd i goleg y Brifysgol , Aberystwyth , ac enillodd y graddau B.Sc. a B.A. (Llundain) . Bu'n athro yn Abertyleri a Merthyr cyn mynd yn bennaeth ysgol uwchradd Mynwent y Crynwyr . Ymneilltuodd yn 1931 , a byw yn Aberystwyth hyd ei f. 2 Rhag. 1945 ; claddwyd ym mynwent Bwlch-y-groes , Llandysul .

Enillodd gadair yr eisteddfod genedlaethol yn y Fenni yn 1913 , a gwobrwyon eraill o dro i dro am gyfieithiadau, ysgrifau, telynegion, soned ac englyn. Bu'n un o feirniaid yr awdl yn Llanelli ( 1930 ), a Bangor ( 1943 ). Yr oedd yn lluniwr epigramau medrus, yn ysgolhaig â diddordeb mewn ystyron geiriau , ac yn llenor graenus a fyddai wrth ei fodd yn disgrifio golygfeydd a chymeriadau ac arferion cyfnod ei febyd yng nghyffiniau Banc Siôn Cwilt . Sgrifennodd lawer i gylchgronau, cyhoeddwyd rhai o'i gerddi mewn casgliadau, a bu llawer o adrodd arnynt.

Cyhoeddwyd o'i law Ar Lan y Môr, a Chaneuon Ereill ( 1898 ); Stori Shaci'r Gwas ( 1906 ); Breuddwyd a Sylwedd ( 1909 ); Amnon ( 1909 ); Odlau Môr a Mynydd ( 1912 ); Blodau Drain Duon ( 1935 ); Storïau ar Gân ( 1936 ); Catiau Cwta ( 1940 ); Patrymau Gwlad ( 1943 ) a Chwedlau Cefn Gwlad ( 1944 ).

Llyfryddiaeth:

  • The Cambrian News .
  • Cafwyd dyddiad ei eni o hen Feibl y teulu trwy garedigrwydd ei nith.

Awdur:

Y Parch. Richard Bryn Williams, M.A., (1902-81), Rhuthyn / Aberystwyth

Atodiadau a chywiriadau:

THOMAS , THOMAS JACOB (‘ Sarnicol ’, Bywg. 2, 56). G. 13 Ebr. 1873 ac nid ar 8 Ebr. 1872 , sef dyddiad geni brawd hŷn o'r un enw a fu f. yn faban. Gradd B.Sc. yn unig oedd gan ‘ Sarnicol ’.

Awdur:

Evan David Jones, F.S.A., (1903-87), Aberystwyth