Llyfrgell Genedlaethol Cymru :: Y Bywgraffiadur Cymreig

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

REES , GEORGE ( 1873 - 1950 ), bardd ac emynydd ; g. 20 Ion. 1873 yn y Dinas , Cwm Rhondda , Morgannwg . Yn fuan wedi ei eni symudodd ei rieni i fyw i Ben-y-graig , ac yno y magwyd ef. Wedi derbyn ei addysg yn yr ysgol elfennol aeth i weithio i'r lofa , a chafodd gwrs o addysg i'w gymhwyso i fod yn swyddog glofa . Yn 1900 priododd Kate Ann , merch Thomas Roberts , prif gyfrifydd yn Chwarel Oakeley , Blaenau Ffestiniog . Ymsefydlodd mewn masnach ym Mhont Rhondda , ac wedi hynny yn Llundain ac yn Abertyleri , sir Fynwy . Penodwyd ef i swydd gyfrifol mewn swyddfa cwmni yswiriant yn Llundain , lle y gwasanaethodd hyd ei ymneilltuad yn 1941 , pan ddaeth i fyw i Brestatyn , sir Fflint . Wedi colli ei briod yn 1945 , aeth i fyw at ei ferch, priod yr Athro R. H. Evans ( Prifysgol Leeds ), Headingley , Leeds . Yr oedd yn fardd a llenor da. Ysgrifennodd lawer i'r cylchgronau, ac enillodd wobrwyon yn yr eisteddfodau cenedlaethol canlynol: — Lerpwl , 1929 , ar y cywydd ‘ Machlud Haul ’; ym Mhwllheli , 1925 , ar yr englyn ‘ Balm ’; Abertawe , 1926 , ‘ Ty to Gwellt ’, (cyd-fuddugol ag ‘ Eifion Wyn ’) ; Treorci , 1928 , ‘ Colyn ’; Aberafan , 1932 , ‘ Cyfaill ’. Cyfansoddodd amryw o emynau , ac ystyrir ei emyn ‘ O Fab y Dyn, Eneiniog Duw, fy Mrawd ’ yn un o emynau mwyaf y ganrif. Bu f. 1 Medi 1950 yn nhŷ ei ferch yn Leeds , a chladdwyd ef ym mynwent Willesden Green , Llundain , 6 Medi 1950 .

Llyfryddiaeth:

Trysorfa y Plant , Chwef. 1938 ;
Yr Eurgrawn Wesleyaidd , Dolgellau , 1934 ;
J. Thickens , Emynau a’u Hawduriaid . [1945.] 1945 ;
Y Goleuad , 6 Medi, 11 a 25 Hyd. 1950 .

Awdur:

Robert David Griffith, M.A., (1877-1958), Hen Golwyn

Atodiadau a chywiriadau:

REES , GEORGE ( Bywg. 2, 48) Ei enw iawn oedd GEORGE REES HEYCOCK a hanai ei rieni o ardal Pont-rhyd-y-fen , a Phwll-y-glaw , Cwmafan, Morg. Newidiodd ei enw yn Llundain pan ddechreuwyd ei gymysgu â gwerthwr llaeth arall â'r cyfenw Maycock . Gw. Ser. Cymru , 21 Hyd. 1973 . Casglwyd gwaith George Rees gan Brynley F. Roberts , O Fab y Dyn ( 1976 ).