Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



WYNNE , SARAH EDITH (‘ Eos Cymru ’; 1842 - 1897 ), y Gymraes gyntaf i ddod i sylw'r byd fel cantores ;

g. yn Panton Place , Treffynnon , sir y Fflint , 11 Mawrth 1842 , merch Robert a Harriet Wynne . (Ei henw yng nghofrestr y genedigaethau ydyw Sarah Wynne .) Amlygodd dalent arbennig fel cantores yn blentyn, ac ymunodd â chymdeithas gorawl Treffynnon yn 9 oed, a chanai mewn cyngherddau . Yn 12 oed aeth am daith trwy Gymru gyda Hulse , Bangor , a chanai alawon Cymreig yn y cyngherddau gyda chymeradwyaeth mawr. Yn 14 oed aeth i Lerpwl am addysg gerddorol at Mrs. Scarisbrook , ac arhosodd am bum mlynedd a hanner yno. Gwnaeth ei hymddangosiad cyntaf fel cantores soprano yn Llundain yng nghyngerdd blynyddol Ellis Roberts (‘ Eos Meirion ’), Mehefin 1862 , a'r mis dilynol yn nau gyngerdd Pencerdd Gwalia — y cyntaf, yn y James's Hall , a'r ail yn y Palas Grisial . Ymsefydlodd yn y brifddinas a daeth yn un o gantoresau gorau'r wlad. Canodd yn 1862 yn eisteddfod genedlaethol Caernarfon , ac am wyth wythnos yn 1864 cymerodd ran ‘ Lady Mortimer ’ yn Henry IV yn Drury Lane Theatre . Bu ar deithiau cerddorol yn 1863-5 gyda Madam Patey , Santley , ac Edward Lloyd , ac yn 1871 cafodd daith gerddorol lwyddiannus yn yr America . Bu am gwrs o addysg yn yr Eidal (e.e. yn Fflorens ) o dan Romani a Vanncini . Cymerodd ran yng ngwyliau cerddorol y Plas Grisial , a'r Tri Chôr , a chanai ym mhrif gyngherddau y deyrnas. Yn 1874 anrhegwyd hi gan y ‘ London Welsh Choral Union ’ â phen pres o waith y cerflunydd Cymreig , Joseph Edwards [q.v.] . Priododd, 1875 , ag Aviet Agabeg , Armeniad , a bargyfreithwr . Yr oedd Kate Wynn-Mathuson yn chwaer iddi, ac yn gantores boblogaidd, a Llew Wynne , ysgrifennydd y ‘ Welsh Choral Union ,’ Lerpwl , yn frawd iddi (gw. Cerddor , Mai 1912 ). Gwnaeth ei hymddangosiad diwethaf yn James's Hall , 1874 . Bu f. 24 Ionawr, 1897 a chladdwyd hi ym mynwent Hampstead , Llundain .

Ffynonellau:

  • Y Cerddor , Ebrill 1897 ;
  • Notable Welsh Musicians (1896) ;
  • Eminent Welshmen: a short biographical dictionary of Welshmen ... from the earliest times to the present (1908) (dan ‘Wynne, Edith’);
  • Y Geninen , 1897 , 137, 195, 271;
  • British Musical Biography: a dictionary of musical artists, authors and composers, born in Britain and its colonies (Birmingham, 1897) ( Brown a Stratton ).

Awdur:

Robert David Griffith, M.A., (1877-1958), Hen Golwyn

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54