Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



WILLIAMS , RICHARD (‘ Gwydderig ’; 1842 - 1917 ), glöwr a bardd ;

g. Chwefror 1842 , mab Daniel Richard Williams , glöwr , a'i wraig Mari , merch fferm. Magwyd ef yn Bryn Hafod , Brynaman . Collodd ei dad pan nad oedd ond ieuanc. Dilynodd yntau yng nghamre ei dad a mynd i weithio mewn glofa . Dechreuodd anfon englynion i'r Gwladgarwr pan oedd Caledfryn ’ ( William Williams ) yn olygydd y golofn farddol yn y papur hwnnw. Pan ddaeth dirwasgiad ym mywyd diwydiannol Brynaman a'r cylch, ymfudodd ‘ Gwydderig ’ i Pennsylvania , U.D.A. , eithr dychwelodd maes o law i Frynaman . Daeth yn bur adnabyddus yng nghylchoedd barddonol Cymru fel englynwr , ac fel ‘bardd yr englyn’ y cofia llawer amdano. Dywedir iddo ef a Gurnos ddechrau paratoi geiriadur cynganeddol . Er iddo ennill gwobrau mewn eisteddfodau cenedlaethol fwy nag unwaith nid ymddengys i gasgliad o'i weithiau gael ei gyhoeddi a rhaid felly chwilio amdanynt yn newyddiaduron a chylchgronau ei gyfnod; ceir rhai englynion o'i waith yn yr erthglau yn y rhifynnau o'r Geninen a nodir isod. Bu f. 30 Mawrth a chladdwyd ef ym mynwent capel Gibea , Brynaman , 4 Ebrill 1917 .

Ffynonellau:

  • Y Geninen , Ebrill a Hydref 1917 ;
  • Amman Valley Chronicle , 5, 12, 19 , a 26 Ebrill a 3 a 10 Mai 1917 ;
  • South Wales Weekly Post , 7 Ebrill 1917 ;
  • Western Mail , 24 Ionawr 1936 .

Awdur:

Syr William Llewelyn Davies, M.A., LL.D., F.S.A. (1887-1952), Aberystwyth

Atodiadau a chywiriadau:

WILLIAMS , RICHARD (‘ Gwydderig ’; Bywg. , 1002)

g. 16 Chwef. 1842 , mewn bwthyn o'r enw Pen-y-graig , Brynaman . Wedyn y symudodd ei rieni i Fryn Hafod . (Gwybodaeth gan John Jenkin Morgan , Glanaman .)

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54