Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



WILLIAMS (neu PENROSE ), LLEWELLIN ( 1725 - ? ), morwr ac arlunydd .

Williams oedd ei gyfenw teuluol, ond mabwysiadodd ‘ Penrose ’ oddi wrth rhyw wneuthurwr llongau neu gapten llong a adwaenai. Ganed ef ym mis Mai 1725 ger Caerffili , Morgannwg , yr hynaf o ddau blentyn i forwr a gollodd ei fywyd rai blynyddoedd yn ddiweddarach mewn storm ar y môr ger arfordir yr Is-almaen . Aeth Williams i ysgol ramadeg ym Mryste , ac yno yr ymddiddorodd gyntaf mewn arluniaeth. Priododd ei fam eilwaith, a bu'r teulu yn byw am gyfnod yn swyddi Caerwrangon a Mynwy cyn dychwelyd i le anhysbys yn Ne Cymru . Oherwydd penderfyniad ei lysdad y dylai ddilyn y gyfraith, ymadawodd Williams â'i gartref ym Medi 1744 , a chyrchodd i Fryste , gan basio trwy'r Pîl , Morgannwg , ar ei ffordd. Am lawer blwyddyn wedyn cafodd yrfa anturus ar y môr ac yn America , lle y treuliodd gyfnod helaeth ymhlith yr Indiaid . Yr adeg yma, cyfarfu â Benjamin West yr arlunydd , yr hwn mewn blynyddoedd ar ôl hyn a briodolodd ddatblygiad ei allu fel arlunydd yn rhannol i'w ymwneud â Williams yn Philadelphia . Wedi dychwelyd yn dlawd i Lundain ac wedyn i Fryste , noddwyd Williams gan Thomas Eagles , a chafodd loches yn Elusendy'r Marsiandwyr ym Mryste . Wedi marw Williams , cafodd Eagles ei holl lyfrau a hefyd ddyddiadur yn ei law ei hun a gynhwysai hanes anturiaethau wedi'u seilio i ryw raddau ar brofiadau Williams ymhlith yr Indiaid. Cyhoeddwyd y dyddiadur yn 1815 o dan y teitl The Journal of Llewellin Penrose, a Seaman . Ni lwyddwyd i ddarganfod adeg ei farw.

Ffynonellau:

  • John Eagles , The Journal of Llewellin Penrose, a Seaman (Llundain, 1815) (pedair cyfrol), 1815 ;
  • Bye–Gones, relating to Wales and the Border Counties , Ebrill 1883 , 222-3;
  • W. T. Whitley , Artists and their Friends in England, 1700-99 (Llundain, 1928) , 193-4;
  • NLW MSS 9276 (o dan West, Benjamin), a 9277 (o dan Williams, Llewellin).

Awdur:

Hywel David Emanuel, M.A., (1921-70), Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54