WILLIAMS
,
GRIFFITH JOHN
(
1854
-
1933
),
ysgolfeistr, daearegwr, a hynafiaethydd
;
g.
16 Rhagfyr 1854
yn
Hen Dy Capel
,
Rhiwbryfdir
,
Blaenau Ffestiniog
(nid yn
Tanygrisiau
fel y dywed
J. Lloyd
Williams
— gw. isod), un o bum plentyn
John
Williams
,
Rhiwbryfdir
(brawd
Griffith
Williams
[q.v.]
,
Talsarnau
), a'i wraig. Wedi gadael yr ysgol bu
G. J.
Williams
yn gweithio fel
rybelwr bach
ym
Melin Holland
,
chwarel Oakeley
,
Blaenau Ffestiniog
. Byr fu ei arhosiad yno gan iddo fynd i
Goleg Normal Bangor
. Bu wedyn yn
athro ysgol
yng
Nghorwen
(
1876
) ac yn
Nhanygrisiau
, ac yn
brifathro'r ysgol Frutanaidd
,
Blaenau Ffestiniog
, cyn cael ei ddewis yn
1883
yn
brifathro
'r
Higher Grade School
yno. Yn ei oriau hamdden cymerai
ddiddordeb mewn daeareg
; yn
1891
cyhoeddodd bamffled yn cynnwys ffrwyth ei ymchwil i ddaeareg mynyddoedd
Manod
,
Moelwyn Mawr
, a
Moelwyn Bach
, a chafodd wobr o gronfa'r
Geological Society
; yn
1895
penodwyd ef yn
arolygydd cynorthwyol mwyngloddiau
yng
Ngogledd Cymru
ac
Iwerddon
(o dan y
Dr.
Le Neve
Foster
). Cyhoeddwyd ei
Hanes Plwyf Ffestiniog
, llyfr sydd yn parhau i fod yn ddefnyddiol, yn
1882
. Priododd,
Mai 1881
, â
Mary Helena
(bu f.
1916
), merch
Daniel
Howell
,
Melin Gellidywyll
,
Llanbrynmair
; bu iddynt saith o blant. Bu f.
3 Chwefror 1933
a chladdwyd ym mynwent
Glanadda
,
Bangor
.
Llyfryddiaeth:
-
Syr Wynn P. Wheldon
, yn
The Welsh Outlook Monthly Journal of
National Social Progress
, 1914-1933
,
Ebrill 1933
;
-
J. Lloyd Williams
, yn
Y Traethodydd
,
Ionawr 1941
.
Awdur:
John William Jones, (1884-1954), Blaenau Ffestiniog
