WILLIAMS
,
JOHN
(
1768
-
1825
),
gweinidog gyda'r Bedyddwyr
yng
Nghymru
ac
U.D.A.
;
g.
8 Mawrth 1768
yn
Plas Llecheiddior
, gerllaw
Dolbenmaen
,
sir Gaernarfon
. Symudodd yn ifanc i
Rhwng-y-ddwyryd
,
Dolbenmaen
. Dygwyd ef i fyny yn
Eglwys Loegr
, eithr gwrthododd dderbyn cynnig ei deulu i roddi cwrs o addysg glasurol iddo a dewis yn hytrach
fyned i fasnach
yng
Nghaernarfon
. Argyhoeddwyd ef o dan bregeth gan
David
Morris
[q.v.]
,
Twrgwyn
,
pregethwr
gyda'r
Methodistiaid Calfinaidd
. Yn
1787
ymunodd ag
eglwys Annibynnol
a oedd a dan ofal y
Dr.
George
Lewis
[q.v.]
, a'i hanogodd i ddechrau
pregethu
. Yn
1791
, fodd bynnag, cymerodd fedydd trwy drochi a daeth yn aelod o
Horeb, eglwys y Bedyddwyr
yn
Garn Dolbenmaen
; yn fuan wedi hynny daeth yn
weinidog
yr eglwys honno. Teithiodd lawer trwy
Gymru
a daeth yn gyfaill personol i
Christmas
Evans
[q.v.]
. O dan anesmwythyd a achosid gan y
chwyldro yn Ffrainc
ymfudodd gydag amryw eraill i
U.D.A.
Glaniodd yn
New York
25 Gorffennaf 1795
, ac er na fedrai fawr o
Saesneg
pan laniodd fe'i dewiswyd yn
weinidog ar eglwys Saesneg
yn
Oliver Street
yn y ddinas honno yn
Awst 1798
a pharhaodd i weinidogaethu yn yr eglwys hyd ei f.,
22 Mai 1825
.
Llyfryddiaeth:
-
Sketch of the Reverend John Williams
,
1850
,
1850
;
-
D. Williams
,
Cofiant J. R. Jones, Ramoth yn cynnwys
casgliad helaeth o'i lythyrau
, Caerfyrddin, 1913
, 192-203;
-
[
Y Cymmrodor
, xlv, 139, 153].
Awdur:
Robert (Bob) Owen, O.B.E., M.A., (1885-1962), Croesor
