Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



WILLIAMS , EVAN ( 1706 -?), telynor ;

g. yn Llangybi , sir Gaernarfon . Ceir y cofnod hwn yn rhestr bedyddiadau eglwys Llangybi — ‘ September about 29 was baptized Evan , son of Humphrey Robert ( Singer ) and Jane Griffith his wife. ’ Ni wyddys ddim am gyfnod ei ieuenctid. Yr oedd yn delynor rhagorol, ac fel llawer o gerddorion Cymru aeth i Lundain tua 1740 . Cynorthwyodd John Parry [q.v.] , Rhiwabon , i gasglu a dwyn allan Antient British Music , 1742 . Ymsefydlodd yn Llundain yn athro ar y delyn , a chafodd le i ganu'r delyn mewn eglwys , a gellir casglu oddi wrth gyfeiriad ato gan William Morris [q.v.] ei fod yn canu'r organ hefyd. Yn y Llyfr Gweddi Gyffredin a olygwyd gan Richard Morris , ceir 24 o donau cysegredig, y rhai cyntaf a gafodd y genedl yn argraffedig. Gwasanaeth gwerthfawr a gyflawnodd Evan Williams oedd trefnu 16 o'r tonau hyn yn y mesur cyffredin, (8.6.8.6.) fel y gellid canu salmau cân Edmund Prys arnynt a oedd yn 8.7.8.7. Cyfansoddodd hefyd wyth o donau ym mesur newydd Prys 8.7.8.7. Dyma'r tonau cyntaf o waith Cymro i gael eu hargraffu. Ceir hefyd am y tro cyntaf gyda'r tonau gyfarwyddyd pa fodd i ganu. Cyfeirir ato gan Forysiaid Môn yn eu llythyrau, ond nid oes hanes ei fywyd ar gael, na pha bryd y bu farw; ymddengys ei enw yn rhestr aelodau'r Cymmrodorion yn 1762 , ond nid yw yn rhestr 1777-8 .

Ffynonellau:

  • J. Lloyd Williams , Y tri thelynor arloeswyr cerddorol Cymru yn y ddeunawfed ganrif (1945) ;
  • R. D. Griffith , Hanes canu cynulleidfaol Cymru (Caerdydd, 1948) ;
  • Trafodion Cymdeithas Hanes Sir Gaernarfon , 1948 .

Awdur:

Robert David Griffith, M.A., (1877-1958), Hen Golwyn

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54