THOMAS
,
SIENCYN
neu
JENKIN
(
1690
-
1762
),
crydd, pregethwr Ymneilltuol, a phrydydd
;
mab
Thomas
Morgan
,
melinydd
Tre Wen
,
Brongwyn
,
sir Aberteifi
. Trigai yn y
Cwm Du
. Ar dystiolaeth marwnad iddo gan ei fab,
John
Jenkin
[q.v]
, g. ef yn
1690
. Dechreuodd
bregethu
gyda'r
Ymneilltuwyr
yn
1716
, a bu'n
cynorthwyo achosion crefyddol
Tre Wen
a
Llechryd
. Dengys ei englynion ‘
In Laudem Authoris
’ yn
Drych y Prif Oesoedd
,
1716
, a'i gywydd a argraffwyd yn
Meddylieu Neillduol ar Grefydd
,
1717
, ei fod, er yn gymharol ieuanc, ymhell ar y blaen ar ei gyfeillion llenyddol yn
neau Aberteifi
yn ei
feistrolaeth ar gerdd dafod
a'i adnabyddiaeth o arddull draddodiadol y cywyddau. Mae ar ei orau yn ei farwnad i
Ifan
Gruffydd
, y
Tŵr Gwyn
, a luniwyd yn
1735
. Crefyddol a moesegol iawn yw ei gerddi rhydd, a dyry le amlwg ynddynt i'r gynghanedd a'r odl fewnol. Ef oedd y cyntaf o feirdd
Ceredigion
i ddefnyddio'r mesur tri thrawiad.
Llyfryddiaeth:
-
Yr Adolygydd
, iii, 55;
-
Y Geninen
, x, 78;
-
Cymru
, vii, 173;
-
Benjamin Williams (Gwynionydd)
,
Enwogion Ceredigion
, 1869
, 227;
-
Blodau Dyfed
, 1824
,
1824
;
-
Diliau'r Awen, sef, Crynodeb o Waith
Awenyddol…Evan Thomas Rhys…ac eraill
, 1842
,
1842
;
-
Ceinion Alun
, 1851
, 72;
-
Almanac Siôn Rhydderch
, 1733
,
1733
;
- N.L.W. Llanover MS. 59,266;
-
Llawysgrif Llyfrgell Genedlaethol Cymru
19;
-
Cardiff Manuscript
56.
Awdur:
Dr Geraint Bowen, M.A., Rhiwabon
