ROSS
,
JOHN
(
1729?
-
1807
),
argraffydd a chyhoeddwr llyfrau, etc.
, yng
Nghaerfyrddin
.
Ychydig o wybodaeth sydd ar gael am
John
Ross
fel person. Dysgasai ei grefft argraffu yn
Llundain
, a dechreuodd
argraffu
yng
Nghaerfyrddin
yn
1763
(gyda
Rhys
Thomas
); bu hefyd yn
cydargraffu
neu
gydgyhoeddi
ychydig lyfrau â
John
Daniel
yn
niwedd y 18fed g.
Yn ystod yr hanner can mlynedd y bu'n
argraffu
y mae'n bosibl iddo gynhyrchu mwy o lyfrau
Cymraeg
neu
Gymreig
na holl argraffwyr eraill
Cymru
a'r goror gyda'i gilydd. Yr oedd rhai o'r cynhyrchion hyn yn helaeth o ran maint a chost, e.e. tri argraffiad o ‘
Feibl
Peter
Williams
.’ Yr oedd
John
Ross
yn
Annibynnwr
ac yn un o
ymddiriedolwyr
capel Heol Awst
,
1781
, ac yn un o ddau
siryf
tref
Caerfyrddin
yn
1785
. Bu f. yn
wythnos olaf Awst 1807
, yn 78 oed. Bu ei ferch
,
ANN
SCOTT
, yn cadw'r busnes ymlaen am ychydig ar ôl marw ei thad; bu hi f.
24 Medi 1842
yn 107 oed.
Llyfryddiaeth:
-
John Davies
,
Rhestr o lyfrau argraffedig yng Nghaerfyrddin gan John Ross rhwng y blynyddoedd 1763 a
1807
, Caerfyrddin, 1916
(Caerfyrddin,
1916
;
-
Ifano Jones
,
A history of printing and printers in Wales to 1810, and of successive and related
printers to 1923.
, 1925
(Cardiff,
1925
);
-
Transactions of the Carmarthenshire Antiquarian Society and Field ClubThe
Carmarthen Antiquary
(yn awr ), 1905 ff
,
passim
;
-
Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru
, a , 1871–5, 1891 (pum
cyfrol)
, iii, 430;
-
J. Dyfnallt Owen
,
Hanes Eglwys Heol Awst, Caerfyrddin
, 1926
, 25-6.
Awdur:
Syr William Llewelyn Davies, M.A., LL.D., F.S.A. (1887-1952),
Aberystwyth.
