Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



ROBERTS , CADWALADR (bu f. 1708/9 ), bardd

o Gwmllech Uchaf , Pennant Melangell , sir Drefaldwyn . Yr oedd yn gyfoeswr i Huw Morys o Bont-y-meibion yn Nyffryn Ceiriog , a dengys y gerdd ymddiddan rhyngddynt eu bod mewn cysylltiad agos â'i gilydd; ceir copïau lled niferus o'r gerdd hon yn y llawysgrifau. Canodd ryw bum carol plygain , ac argraffwyd un ohonynt yn Blodeu-Gerdd Cymry gan Ddafydd Jones o Drefriw . Cyhoeddwyd ei gerdd ddychan i'r frech wen yn yr un gyfrol. Canodd hefyd gerddi gofyn, ac y mae'r un i ofyn telyn i Siôn Prys gan Wiliam Llwyd o Langedwyn o ddiddordeb cymdeithasol ( Cwrtmawr MS. 128 (122) ). Yr oedd ganddo'i gerddlyfr ei hun yn cynnwys cerddi ac englynion o waith rhai o'i gyfoeswyr, ‘ Llyfr Cadwaladr Roberts, 1676 ’ ( Cwrtmawr MS. 227 ). Nodir y tonau uwchben copïau o'i gerddi yn y llawysgrifau. Bardd anghelfydd ydoedd, a gwnâi ddefnydd helaeth o ffurfiau llafar. Cofnodwyd ei gladdu 14 Chwefror 1708/9 yng nghofrestr Pennant Melangell . Ceir ‘C.R. 1665’ uwchben ffenestr bwthyn yng Nghwmllech . Dywedir fod y bardd yn hanu o deulu Robertiaid Branas yn Edeirnion .

Ffynonellau:

  • Collections Historical and Archaeological relating to Montgomeryshire , xii, 67,81;
  • An Inventory of the Ancient Monuments in Wales and Monmouthshire. 1 - County of Montgomery . The Royal Commission on Ancient Monuments, 1911 , 108;
  • R. Williams , Montgomeryshire Worthies , ail arg., 1894 ;
  • Blodeu-Gerdd Cymry , 1759 ;
  • Eos Ceiriog, sef Casgliad o Bêr Ganiadau . 1823 , 1823 ;
  • cofnodion esgobaeth Llanelwy, yn Ll.G.C.;
  • Llawysgrifau Cwrtmawr yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth 122, 128, 227;
  • N.L.W. Llawysgrif Wynnstay yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth 5 (10, 53, 80, 84, 89, 107);
  • Lloyd papers 59 (Coleg y Gogledd);
  • gwybodaeth gan y Dr. T. Richards , Bangor.

Awdur:

Yr Athro David James Bowen, M.A., Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54