PUGH
(TEULU),
Mathafarn
,
sir Drefaldwyn
.
Yr aelod amlwg cyntaf o'r teulu oedd y
bardd
Dafydd Llwyd ap Llywelyn
, a flodeuai
tua 1480
ac a ganodd nifer o gerddi brud i
Harri Tudur
. Ymddengys fod ganddo stad helaeth ar lannau
Dyfi
uwchlaw
Machynlleth
. Y rhai nesaf yn y llinach oedd
IFAN AP
DAFYDD
LLWYD
,
HUW
ab IFAN
, a
JOHN
ap HUW
a fu'n
ustus heddwch
rhwng 1553 a 1566
. Gwraig yr olaf oedd
Catherine
, ferch
Syr
Richard
Herbert
,
Trefaldwyn
. Bu eu mab,
ROWLAND
PUGH
, yn
ustus heddwch
a bu'n cynrychioli
bwrdeisdref Trefaldwyn
yn y
Senedd
yn
1572
ac yn
1588-9
. Bu hefyd yn
ddirprwywr trethi
'r sir. Yr oedd ei ŵyr, yntau'n
ROWLAND
PUGH
, yn
fargyfreithiwr
; ymaelododd yn yr
Inner Temple
yn
1598
. Bu'n
stiward
Cyfeiliog
, yn
ustus heddwch
, yn
siryf
yn
1609
ac yn
1626
, ac yn
1631
yn
siryf
Meirionnydd
. Yr oedd yn bybyr
o blaid y brenin
ac yn
1644
llosgwyd ei dŷ gan
filwyr y Senedd
. Bu f.
26 Rhagfyr 1644
a'i gladdu yng
Nghonwy
. Yr oedd ei wraig gyntaf yn ferch
Syr
Richard
Pryse
,
Gogerddan
. Yr oedd ei ŵyr
JOHN
PUGH
yntau'n
fargyfreithiwr
, ac yn
arglwydd
maenor
Cyfeiliog
, a bu'n cynrychioli bwrdeisdref
Trefaldwyn
yn y
Senedd
rhwng 1708 a 1727
. Pan ddarfu am
y llinach wrywaidd gwerthwyd stad
Mathafarn
i
Syr
Watkin Williams
Wynn
yn
1752
.
Llyfryddiaeth:
-
Collections Historical and Archaeological
relating to Montgomeryshire
, v;
- N.L.W., Pen. Deeds, Wynnstay Documents, Gogerddan Documents.
Awdur:
Elwyn Evans, M.A., Aberystwyth