PARRY
,
ABEL JONES
(
1833
-
1911
),
pregethwr, diwinydd, a llenor
;
g.
21 Tachwedd 1833
yn y
Temperance Bach
,
y Rhyl
, yn fab i
Thomas
a
Susie
Parry
. Symudodd y teulu i
Abergele
ac yna i
Lerpwl
, lle yr ymunodd â'r
Methodistiaid Calfinaidd
, ond troes yn fuan
wedyn at y
Bedyddwyr
. Dechreuodd
bregethu
yn
1854
a derbyniwyd ef i
athrofa Pontypŵl
. Ordeiniwyd ef yn olynydd i'r
Dr.
Ellis
Evans
[q.v.]
yn
Seion
,
Cefnmawr
, yn
1858
, ac ef oedd
ysgrifennydd
cyntaf
coleg Llangollen
. Symudodd i
Great Cross Street
,
Lerpwl
, yn
1867
, ac oddi yno at y
Saeson
i
Cloughfold
(
Rossendale
) yn
1871
. Yn
1877
galwyd ef i fod yn olynydd
R. A.
Jones
ym
Methesda
,
Abertawe
. Symudodd i
Gaernarfon
yn
1885
i gymryd gofal o'r
Genedl Gymreig
, eithr ymsefydlodd drachefn yn
eglwys Saesneg Caerfyrddin
yn
1885
, a dychwelodd i'w faes cyntaf yng
Nghefnmawr
yn
1888
. Ymddeolodd yn
1893
ac aeth i fyw i'r
Rhyl
. Pregethodd yn gyson hyd o fewn ychydig fisoedd i'w farw yn
1911
. Bu'n briod ddwywaith. Ef oedd
llywydd
Undeb Bedyddwyr Cymru
yn
1896
. Dylanwadodd yn drwm ar bregethu ei enwad gan iddo
gynnal ysgol i bregethwyr ieuainc
yn y
Cefnmawr
. Yr oedd ei bregethau ef ei hunan yn gelfydd. Bu'n
olygydd
Y Greal
,
Y Genedl Gymreig
, a
Cenhadydd Cwmtawe
; a brithir y cyfnodolion â'i ysgrifau. Ei brif waith oedd ei esboniad galluog ar yr
epistol at y Rhufeiniaid
,
1896
. Bu f.
26 Gorffennaf 1911
, a chladdwyd ef yn y
Rhyl
.
Llyfryddiaeth:
-
Hanner canrif o lafur gweinidogaethol y
Parch. Abel J. Parry, D.D., Rhyl yn cynnwys bywgraphiaeth,
a phregethau (XXV) ei "Adgofion" o'i febyd hyd derfyn ei
weinidogaeth yn y Cefn Mawr, ganddo ei hun
, Bae
Colwyn, ?1911
;
-
Hanes y Bedyddwyr yn Nghymru
,
1893–1907
, iv, 75, 354;
-
Y Greal sef Cylchgrawn Misol at wasanaeth y
Bedyddwyr
,
1911, 245
;
-
Seren Cymru
, Awst a Medi
1911
.
Awdur:
Y Parchedig Brifathro Tom Ellis Jones, M.A., B.D., (1900-75),
Bangor
