OWEN
,
ROBERT LLUGWY
(
1836
-
1906
),
gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, athro, ac awdur
;
g. ym
Metws-y-coed
ym mis
Hydref 1836
, yn fab i
Joseph
Owen
. O
Ysgol Frutanaidd Llanrwst
aeth yn 14 oed i
weithio mewn chwarel
yn
Ffestiniog
. Dechreuodd
bregethu
(yng
Nghapel Curig
) yn
1857
; aeth i ysgol
‘
Eben Fardd
’
yng
Nghlynnog
ac oddi yno i ysgol yn
Nulyn
— bu'n
athro cynorthwyol
yn honno. Bu yng
Ngholeg y Bala
o
1860 hyd 1863
, ac ymaelododd ym
Mhrifysgol Llundain
. Galwyd ef yn
1863
i
fugeilio eglwys
Acre-fair
ger
Rhiwabon
, a bu yn ei swydd hyd
1877
. Ond anian
ysgolhaig
oedd ynddo (yn neilltuol, yr oedd yn
ieithydd
da); bwriodd dymor yn
yr Almaen
yn
1872
, ac yn
1876
aeth i
Brifysgol Tübingen
, lle y graddiodd yn
Ph.D.
(gradd a gynhwysai radd
M.A.
). Ddiwedd
1877
, er lles ei iechyd, symudodd i
Gonwy
, i
gadw ysgol ramadeg
y bu amryw o weinidogion y
Methodistiaid Calfinaidd
yn ddisgyblion ynddi, ac am gyfnod (
1879-86
) bu hefyd yn bugeilio
eglwys Methodistiaid Calfinaidd Conwy
. Ymddeolodd yn
1903
i
Fae Colwyn
, a bu f.
16 Medi 1906
, fis cyn cyrraedd ei 70 oed; claddwyd ym
Metws-y-coed
. Ni chododd i sylw mawr yn llysoedd ei enwad, gan mai myfyriwr a
bardd
ac
athronydd
, yn hytrach na phregethwr poblogaidd neu drefnydd, oedd ef. Cyhoeddodd amryw lyfrau, megis
Y Drych a'r Ffynnon
(pregethau),
1901
;
Odlau'r Pumafon
(emynau),
1905
; a chyfieithiad newydd o'r
Rhufeiniaid
,
1903
; ond ei waith pwysicaf oedd
Hanes Athroniaeth y Groegiaid
,
1898
, newyddbeth yn yr iaith
Gymraeg
.
Llyfryddiaeth:
-
Blwyddiadur y Methodistiaid Calfinaidd
,
1908
.
Awdur:
Yr Athro Emeritus Robert Thomas Jenkins, C.B.E., D.Litt., Ll.D.,
F.S.A., (1881-1969), Bangor
