Yr hyn a'i dug i amlygrwydd yng Nghymru oedd ei lythyr (dan y ffugenw ‘ Brutus ’) yn Seren Gomer , Mawrth 1824 , yn ymosod ar yr iaith Gymraeg . O hynny allan fel ‘ Brutus ’ yr adwaenid ef. Wedi'i ddiarddel gan y Bedyddwyr , ymaelododd gyda'r Annibynwyr yn y Capel Newydd ac ymroi i gadw ysgol yn Llangïan . Cafodd bregethu gyda'r Annibynwyr , ond ni ddaeth yn boblogaidd. Wedyn symudodd i Dyddynsweep , Maenaddfwyn , ger Llannerch-y-medd ; ond ni bu'n llwyddiannus iawn yno chwaith, ac yn y man symudodd i'r Bontnewydd ger Caernarfon a chadw ysgol yno. Yn 1828 , ar ôl ei benodi'n olygydd Lleuad yr Oes , cylchgrawn a gyhoeddid yn Aberystwyth , aeth i gadw ysgol yn Llanbadarn-fawr , ond pan brynwyd hawlfraint y cylchgrawn hwnnw yn 1829 gan Jeffrey Jones , yr argraffydd o Lanymddyfri , aeth ‘ Brutus ’ i fyw ym Mhentre-ty-gwyn . Pan fu Jeffrey Jones f. yn 1830 , cychwynnwyd Yr Efangylydd , fel dilynydd i Lleuad yr Oes , gan bwyllgor o weinidogion yr Annibynwyr , gyda ‘ Brutus ’ yn olygydd a D.R. a W. Rees [q.v.] , Llanymddyfri , yn argraffwyr . O dan olygyddiaeth ‘ Brutus ’ troes y cylchgrawn newydd yn fwy gwleidyddol nag y bwriedid iddo fod, a'i duedd at geidwadaeth wleidyddol ac eglwysig, a bygythiwyd troi ‘ Brutus ’ o'i swydd. Diwedd yr anghydfod oedd i'r Reesiaid sefydlu cylchgrawn newydd, Yr Haul , at wasanaeth yr Eglwys Sefydledig , a chyda ‘ Brutus ’ yn olygydd , ac i'r Annibynwyr sefydlu'r Diwygiwr , gyda'r Parch. D. Rees [q.v.] yn olygydd , yn 1835 . Dychwelodd ‘ Brutus ’ at yr Eglwys , yn Llywel , a symud i fyw ym Mhwllmadog , ger y Pentre-bach , rhwng Llanymddyfri a Threcastell . Yn ddiweddarach bu'n byw ym Mronarthen , ger yr Half-way . Hyd ddiwedd ei oes parhaodd i olygu 'r Haul gyda medr mawr, ond byddai'n mynd yn achlysurol i gapel y Bedyddwyr , Horeb , yng Nghwm-dwr . Y mae'n rhyfedd na chafodd urddau gan yr Eglwys . Bu f. ar 16 Ionawr 1866 a'i gladdu yn eglwys Llywel , lle y mae coflech iddo.
Yr oedd yn ysgrifennwr toreithiog a chyhoeddodd lu o lyfrau crefyddol a diwinyddol ; yn eu plith y mae Athrawiaeth Bedydd Babanod , 1828 ; Cwymp Babilon Fawr , 1829 ; Breinniau Babanod , 1830 ; Daearyddiaeth Ysgrythyrol , 1835 ; Allwedd y Cyssegr , 1835 (2il arg. 1839 ); Christmasia , 1840 (2il arg. 1861 , 3ydd arg. 1887 ); Gweithrediadau yr Eglwys Sefydledig , 1841 ; Gwaedd Uwch Gwlad , 1843 ; Eliasia , 1844 ; Darganfyddiadau yn Ninefeh , 1852 (cyfieithiad o lyfr Saesneg gan A. H. Layard ); Brutusiana , 1855 , detholiad o'i ysgrifeniadau yn Yr Haul ; a Cofiant y diweddar Barch. Thomas Williams , 1861 . Nid fel ysgolhaig na diwinydd y mae'n bwysig, ond yn hytrach fel dychanwr . Ei brif gocyn hitio oedd cwacyddiaeth, yn arbennig cwacyddiaeth pregethwyr gwaethaf yr Ymneilltuwyr, y ‘Jacs’ fel y'u gelwid. Hwynthwy a ddilornir mewn llu o ysgrifau, traethodau, ac adolygiadau, yn Ymddiddanion Bugeiliaid Epynt (detholiad gan T. Jones , 1950 ) ( Yr Haul , 1835-6 ), ac yn Wil Brydydd y Coed (ibid., Medi 1863-Rhagfyr 1865 ), a gyhoeddwyd hefyd ar wahân yn 1876 a 1896 .
Yr Athro Thomas Jones, D.Litt., Aberystwyth