NANNEY
,
RICHARD
(
1691
-
1767
),
clerigwr efengylaidd
.
g. yn
1691
, yn un o deulu
Cefndeuddwr
ger
Trawsfynydd
, cangen o gyff hynafol
Nannau
[q.v.]
. Ymaelododd yng
Ngholeg Iesu
,
Rhydychen
, yn
1710
, graddio'n
B.A.
yn
1714
,
M.A.
yn
1719
; penodwyd ef yn
ficer
Clynnog
yn
1718
, ac yn
rheithor
Llanaelhaearn
yn
1725
; tystia
Foster
ei fod hefyd yn
un o ganoniaid Bangor
. Yr oedd iddo elfen fawr o ryddfrydigrwydd ysbryd, nodwedd naturiol ddigon pan gofir bod ei fam yn ferch i
Richard
Edwards
o
Nanhoron
[q.v.]
,
prif sgwiïer Piwritanaidd
y sir yn oes yr
Adferiad
, bod
Catrin
ei chwaer yn briod â'r
meddyg
Knight
o
Gaernarfon
, teulu eto â llawer o gysylltiadau
Ymneilltuol
iddynt, a bod ei wraig hithau yn un o
Wyniaid
y
Wern
ger
Penmorfa
, teulu rhyddfrydig odiaeth mewn gwleidyddiaeth. Daeth
Nanney
yn un o brif gefnogwyr ysgolion
Griffith
Jones
(yng
Nghlynnog
cynhelid yr ysgol yn aml yn eglwys y plwyf, ond weithiau mewn tai anghysbell yn y cyrion); y mae amryw o'i lythyrau yn
Welch Piety
, i gyd yn tystio i werthfawredd addysg a'r modd gorau i'w gyfleu, rai ohonynt yn fawr eu clod i'r hen
ysgolfeistr
Thomas
Gough
(gan fod
Gough
wedi hyfforddi
Robert
Jones
,
Rhoslan
, yn ei dro, nid yw'n syn darllen teyrnged huawdl
Robert
Jones
i
Nanney
yn
Drych yr Amseroedd
, geiriau a ddyfynnwyd yn
Hanes Meth. Cymru
,
Cyff Beuno
, a
Hanes Meth. Arfon
). Cyfranogodd yn bur helaeth o ysbryd y diwygiad — er na chyfrifid ef ymhlith y
clerigwyr Methodistaidd
fel
Griffiths
(
Nanhyfer
)
a
Jones
(
Llan-gan
)
— a darllenir am dyrfaoedd o bobl yn gwrando arno'n
pregethu
yn
eglwys Clynnog
, amryw ohonynt yn dod o'r plwyfi cylchynol, a delir yn wrthwyneb glaearineb dechrau'r yrfa ac ymroddiad duwiolfrydig ei flynyddoedd olaf. Nid oedd pethau'r byd hwn yn mennu fawr arno; diofal ydoedd o'i anifeiliaid — cofier ei fod yn dal tir
Elernion
ger
Llanaelhaiarn
(os nad y
Fachwen
hefyd am gyfnod), stad fechan yr oedd gafael cadarn ynddi gan deulu'r wraig — ac (meddai
Robert
Jones
) nid adwaenai unrhyw geffyl ond yr un
a farchogai ef ei hun. Yr oedd ganddo fab, yntau'n
RICHARD
NANNEY
,
mewn urddau eglwysig
(bu f.
1812
), gŵr pur wahanol iddo ef, ond tebyg iddo yn ei osgo
Biwritanaidd
at gysegredigrwydd y Saboth, fel y tystia llythyr llym o'i eiddo (ysgrifennwyd
21 Ionawr 1799
) at un o gyfreithwyr
Caernarfon
. Priododd
CATHERINE
NANNEY
, merch
Richard
Nanney
, â
Richard
Ellis
o deulu
Bodychen
, ef hefyd yn
glerigwr
, ac olynydd ei dad-yng-nghyfraith fel
ficer
Clynnog
; ef oedd tad
David Ellis
Nanney
, y
cwnsler
enwog, ac un o hynafiaid
Syr
HUGH
NANNEY
o'r
Gwynfryn
.
Llyfryddiaeth:
-
J. E. Griffith
,
Pedigrees of Anglesey and Carnarvonshire
Families
, 1914
, 165, 175, 343;
-
Alumni Oxonienses
,
1500-1714
,
1051
;
-
Llawysgrifau Cynhaiarn yng Ngholeg Prifysgol
Gogledd Cymru, Bangor
(Coleg y Gogledd), 472-82;
-
Henllys Manuscripts
. (Coleg y Gogledd)
1279-95
;
-
Welch piety, or, A farther account of the
circulating Welch charity schools … to which are annexed
testimonials relating to the masters and scholars of the
said schools; in a letter to a friend
, 1742-60
,
1751-61
;
-
Drych yr
AmseroeddY Llenor
(Rhoslan) , 1820; arg. arall [1841]; arg. , yn , xv–xvi,
1898
,
1820
, 191-2;
-
Cymru
, xi, 78-83;
-
Llawysgrif Bangor yng Ngholeg y Gogledd,
Bangor
3704.
Awdur:
Thomas Richards, D.Litt., (1878-1962), Bangor
