Llyfrgell Genedlaethol Cymru :: Y Bywgraffiadur Cymreig

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

MILLS , HENRY ( 1757 - 1820 ), arloeswr gyda chanu cynulleidfaol yng Nghymru ; g. yn 1757 yn amaethdy Tanrallt , gerllaw Llanidloes . Pan oedd yn ddyn ieuanc tynnodd ei lais sylw Thomas Charles o‘r Bala pan oedd hwnnw ar ymweliad â Bethel , capel y Methodistiaid Calfinaidd , Llanidloes — ymunodd Mills â‘r Methodistiaid Calfinaidd yn 1780 — ac ar awgrym Charles rhoes y cyfarfod misol ofal canu cynulleidfaol Methodistiaid yr ardal ar ysgwyddau Mills , serch fod newydd-deb y syniad, ieuenctid Mills , a‘i fod yn abl i ganu dau neu dri o offerynnau cerdd , yn rhwystr yng ngolwg rhai o‘r blaenoriaid mwyaf llym a chul. Bu‘n briod ddwywaith. Meibion o‘i briodas gyntaf oedd (1) Edward Mills , tad John Mills [q.v.] ac Edward Mills [q.v.] ; (2) James Mills (isod) . Mab o‘r ail briodas oedd Richard Mills [q.v.] . Bu HENRY MILLS f. 28 Awst 1820 .

Parhawyd ei waith cerddorol gan ei fab JAMES MILLS ( 1790 - 1844 ); g. yn 1790 ym Melin-y-wern , gerllaw Llanidloes . Cafodd ei alluoedd cerddorol ef gyfle da yn y gymdeithas gerddorol a sefydlwyd yn Bethel yn 1834 gyda‘r amcan o wella safon caniadaeth gynulleidfaol; cyfarfyddai‘r gymdeithas ar y Suliau, ac yr oedd yn perthyn iddi hefyd ddosbarth-noson-waith lle y dysgid elfennau cerddoriaeth gan tua 60 neu 70 o bobl ieuanc. Cyfansoddodd JAMES MILLS lawer o anthemau a thonau — gw. Y Cerddor Eglwysig a Caniadau Seion — a chadwodd ei dôn a elwir ‘ Hosannah ’ ei lle mewn casgliadau diweddarach. Bu f. yn y flwyddyn 1844 .

Llyfryddiaeth:

R. Mills and N. Cynhafal Jones , Buchdraeth y Parch. John Mills. F.R.G.S., M.R.A.S … , a , Aberdar, 1881 ;
Y Traethodydd , 1901 , 1903 ;
M. O. Jones , Bywgraffiaeth Cerddorion Cymreig , Cymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol, 1890 ;
Eminent Welshmen , 1908 ;
Y Cerddor , Rhagfyr 1890 .

Awdur:

Prifathro Gwilym Prichard Ambrose, M.A., Caerlleon-ar-Wysg