Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



KYFFIN , RICHARD , deon Bangor ( c. 1480-1502 ).

Nid oedd yn perthyn i unrhyw gangen o deulu adnabyddus y Cyffiniaid . Y mae'n bur debyg mai ef oedd Richard ap John neu Ris ab Ieuan ap Ris ap Gruffydd , rheithor Gyffin yn esgobaeth Bangor , ‘mab rhieni dibriod,’ a gafodd yn 1470 drwydded gan y pab (gan ei fod wedi ei eni'n anghyfreithlon) i gael urddau eglwysig. Yr oedd yn ŵr gradd yn y gyfraith ganon . Pan oedd yn ddeon ymddengys ei fod yn gefnogwr gweithgar i Harri Tudur yn ystod y blynyddoedd cyn brwydr Bosworth . Ailadeiladwyd côr yr eglwys gadeiriol yn ystod ei dymor fel deon , a chyflwynwyd un o'r ffenestri (sy'n cynnwys lluniau y santesau Dwynwen a Chatrin ) ganddo. Daliai reithoraeth Llanddwynwen . Sylfaenodd siantri S. Catrin yn yr eglwys gadeiriol ac fe'i claddwyd ef yn ei hymyl yn yr asgell groes ddeheuol. Y mae arysgrif mewn efydd yn dangos ei feddrod, a elwid hyd y 18fed g. yn fedd y Deon Du .

Ffynonellau:

  • Browne Willis , A survey of the cathedral church of Bangor; and the edifices belonging to it … , 1721 , 17, 34, 124;
  • Calendar of entries in the Papal Registers relating to Great Britain and Ireland. Papal Letters . Record Publication, 1894 ff , xii, 782.

Awdur:

Yr Athro Thomas Jones Pierce, M.A., F.S.A., (1905-1964), Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54