JONES
,
WILLIAM
(bu f.
1679
),
gweinidog Piwritanaidd
yn
Ninbych
;
brodor o
Feirionnydd
, yn ôl pob tebyg. Cafodd ei osod yn
1647
gan
Bwyllgor y Gweinidogion Llwm
ym mhrif dref
Dyffryn Clwyd
a dyfarnu iddo ganpunt y flwyddyn o gyflog allan o adnoddau'r rheithoraeth; ef hefyd oedd
caplan
milwyr y Senedd
yn y dref; yn
1650
enwyd ef yn un o'r
profwyr
o dan
Ddeddf y Taeniad
. Yn y blynyddoedd
1654-6
yr oedd ei fuddion o'r plwyf mewn cryn berygl oherwydd osgo wrthwynebus yr eglwyswr mawr a ffarmiai'r degymau, ond yn
1657
gwelodd yr awdurdodau
Piwritanaidd
yn dda ychwanegu £40 y flwyddyn at ei gyflog. Nid oedd fawr obaith iddo yn nyddiau 'r
Adferiad
gael yr arian gwreiddiol na'r ychwanegiad, ond ni chafodd ei droi allan o'i le hyd
Awst 1661
, a hynny o dan Ddeddf mis
Medi 1660
, ac nid o dan
Ddeddf Unffurfiaeth
1662
. Gorfu arno, yn ôl gofynion
Deddf y Pum Milltir
, ymadael â thref
Dinbych
, a chafodd noddfa yn
y
Plas Teg
yn
sir Fflint
, cartref teulu
Trevor
(yr oedd y tad wedi bod yn
gomisiynydd
o dan
Ddeddf y Taeniad
, a'r mab yn brysur iawn yn cryfhau dwylo
Siarl
II
gydag ‘
Indulgence
’
1672
). Dywedir i'r teulu roddi tir i
William
Jones
i fyw arno gwerth £20 y flwyddyn; ac o gwmpas
Plas Teg
yr ydoedd pan ddaeth trwydded iddo i
bregethu
yn
1672, dyddiedig 28 Hydref
. Ychydig flynyddoedd yn ddiweddarach daeth yn un o gynorthwywyr
Thomas
Gouge
[q.v.]
; ei waith ef oedd
cyfieithu i'r Gymraeg lyfrau crefyddol
; fel y digwyddodd,
Gouge
ei hun oedd awdur gwreiddiol y ddau a droswyd gan
William
Jones
, y ddau yn ymddangos yn
1676
—
Gair i Bechaduriaid
a
Gair i'r Sainct
(un llyfr) a
Principlau neu Bennau y Grefydd Ghristianogol
. Ymddengys iddo symud o
Blas Teg
i
Estyn
(
Hope
), lle y bu f. yn
Chwefror 1679
. ‘
A conforming
minister
of
Abergeley
’ a bregethodd yn ei angladd, a hwnnw hefyd oedd awdur yr ysgrif
Ladin
a gerfiwyd ar ei garreg fedd (enw'r offeiriad oedd
Dr.
David
Maurice
, gŵr genedigol o
Abergele
, ond a weithredai fel
ficer
Llanasa
ym mlynyddoedd olaf
William
Jones
). Yr oedd y ‘conforming minister’ a
William
Jones
wedi priodi dwy chwaer.
Llyfryddiaeth:
-
Calendar of State Papers, Domestic
Series
, Record Publication
,
1654
, 329; 1655-6, 221, 223;
-
Lambeth Manuscripts
, 992 (45), 993 (316);
-
Dyddlyfrau
Philip Henry
, 93;
-
Calendar of State Papers, Domestic
Series
, Record Publication
,
Chas. II
,E. B. 38A, 261;
-
Calamy
,
An account of the ministers…ejected
,
1660–2
, 713;
-
The Nonconformist Memorial; being an Account
of the Lives…and Printed Books of the two thousand
Ministers ejected…
, 1802–3
,
1802-3
, iii, 477-8;
-
Thomas
,
A History of the Diocese of St.
Asaph
, i, 334;
-
History of the Princes, the Lords Marcher,
and the Ancient Nobility of Powys Fadog
, iv, 373.
Awdur:
Thomas Richards, D.Litt., (1878-1962), Bangor
