JONES
,
REES
(‘
Amnon
’;
1797
-
1844
)
;
g. yn
Nhalgarreg
8 Hydref 1797
; yr oedd yn frawd hŷn i
John
Jones
(
1802
-
1863
) [q.v.]
. Collodd ei dad ac yntau yn 12 oed. Bu yn ysgol
Davis
Castellhywel
a medrai
Ladin
, ond oherwydd amgylchiadau teuluaidd fe'i tynnwyd o'r ysgol, ac
amaethwr
a fu drwy'i oes. Priododd, yn ifanc,
Mary
, merch
Nantyrymenyn
, ac ymaelododd ym
Mhantydefaid
. Collodd ei briod ymhen naw mlynedd, ac yn
1828
priododd eilwaith. Bu f.
15 Chwefror 1844
yn
46 mlwydd oed, a chladdwyd ef ym mynwent
Pantydefaid
. Erys ei goffa yn fyw fel
awdur
Crwth Dyffryn Clettwr
,
1848
. Cyfansoddai yn y mesurau caeth a rhydd, a dengys ei ganeuon feddwl blaengar. A chofio iddo adael yr ysgol cyn ei fod yn 15 oed, dengys y
Crwth
addewid fawr. Y mae llawer o'i ganeuon hyd heddiw ar dafod ardal, a chofir am ‘
Politics Pegy
,’ ‘
Fy Nhadcu
,’ ‘
Awdl Gofiant Beirdd Ceredigion
,’ ‘
Ymddiddan rhwng David Lloyd a Sara Gwaralltyryn
,’ ac y mae tinc heddiw yn ei gân,
Cŵyn Gweithdai y Tlodion
.’ Gwnaeth fwy, hwyrach, drwy ei ganeuon nag odid neb i ddeffro meddwl ardal â'i gadw yn rhyddfrydig.
Llyfryddiaeth:
-
Crwth Dyffryn Cletwr sef, gwaith barddonol y
diweddar Rees Jones, Pwllffein, Llandyssul,
Ceredigion
, Caerfyrddin, 1848
;
-
Seren Gomer
,
Mai 1843
;
-
Hanes Plwyf Llandyssul
, 1896
, 169-72.
Awdur:
Y Parch. Thomas Oswald Williams, M.A., (1888-1965),
Llanbedr-pont-Steffan
