JAMES
,
THOMAS
(bu f.
1751
),
cynghorwr bore gyda'r Methodistiaid Calfinaidd
;
gelwir ef weithiau'n ‘
Thomas
James
,
Llanfair-ym-Muellt
,’ ond gan amlaf yn ‘
Thomas
James
,
Cerrig-cadarn
,’ ac yn sicr dyna oedd ei gartref yn
1744
, pan gyfeiria
Richard
Tibbott
at ‘dŷ
Thomas
James
yn
Errwd
.’ Dechreuodd
gynghori
yn
1741
— hyd yn hynny, ni wyddys ddim amdano. Yn sasiwn
Watford
,
Ionawr 1743
, penodwyd ef yn
gynghorwr teithiol
, ac yn sasiwn Ebrill yno, rhoddwyd iddo arolygiaeth seiadau ar
lannau Gwy
; gwelir rhai o'i adroddiadau arnynt yn
Meth. Cymru
, i, 165; iii, 315, 331. Cyfeiria
Howel
Harris
ato'n fynych yn ei ddyddlyfrau, ac y mae yng nghasgliad
Trefeca
(
Ll.G.C.
) 10 o lythyrau oddi wrth
Thomas
James
at
Harris
, heblaw un at
Ann
Williams
(
Harris
)
ac un at
George
Whitefield
, a 17 o lythyrau gan
Harris
at
Thomas
James
, heblaw un gan
Ann
Williams
ato; ymestyn yr ohebiaeth o
fis Medi 1741 hyd ddiwedd Ebrill 1749
. Yn yr ymraniad (
1750
) ochrodd
Thomas
James
â
Rowland
(
Bennett
,
Meth. Trefaldwyn Uchaf
, 182), ond ychydig wedyn cawn ef yn perthyn i'r blaid fechan a elwid yn ‘
bobl Buallt
,’ y gellid meddwl fod y
brodyr
Relly
[q.v.]
hefyd ynddi (
Bennett
, op. cit., 187). Ddechrau
Gorffennaf 1751
clywodd
Harris
am f.
Thomas
James
(
Bennett
, op. cit., 196).
Awdur:
Yr Athro Emeritus Robert Thomas Jenkins, C.B.E., D.Litt., Ll.D.,
F.S.A., (1881-1969), Bangor
