Y Bywgraffiadur Cymreig



A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



HUGHES , EVAN (‘ Hughes Fawr ’; bu f. 1800 ), curad ac awdur . Brodor o Llangeitho ydoedd, medd rhai. Bu'n gurad yn Llaniestyn , Llandegwning , Penllech yn Llŷn , 1762-4 , a Llanfihangel y Pennant , Eifionydd , 1772-9 . Arferai bregethu yn y mynwentydd yn y lleoedd hyn gan fod nifer y rhai a ddeuai i'w wrando yn fwy nag a allai fynd i mewn i'r eglwysi. Yr oedd yn bleidiol iawn i'r ysgolion cylchynol a gynhelid yn Llŷn ac Eifionydd , ac ysgrifennodd at Madam ( Bridget ) Bevan yn 1773 yn dwyn tystiolaeth i'w llwyddiant a gofyn am estyniad tymor yr ysgol yn Llanfihangel y Pennant . Gallai ateb cwestiynau esgob Bangor ar ei ymweliad yn 1776 a dywedyd bod 70 yn cymuno bob mis yn Llanfihangel a thua 200 y Pasg. Yr oedd yn gyfeillgar â Robert Jones , Rhoslan [q.v.] . Yn 1779 symudodd i fod yn gurad yn Ysbyty Ifan , a thra bu yno pregethai yn aml yng nghartrefi Methodistiaid . Tua'r flwyddyn 1783 aeth i Drawsfynydd yn gurad ac, ar 23 Mehefin 1792 , i Llanuwchllyn , lle y bu f. tua chanol mis Mai 1800 . Cyhoeddodd Duwdod Crist , 1777 , a Rhai Hymnau Newyddion o Fawl i'r Oen , 1783 . Ceir rhai emynau o'i waith mewn llawysgrifau (e.e. yn rhai o ysgriflyfrau ‘ Dafydd Sion Siams ’ [q.v.] ).

Llyfryddiaeth:

  • D. E. Jenkins , Life of Thomas Charles , 1908 , i, 384, 404; ii, 403, 405, 409;
  • Cymru , xii, 251-4;
  • Llais Rhyddid , 1918 , 133-4;
  • Yr Haul , 1867 ;
  • Welch piety, or, A farther account of the circulating Welch charity schools … to which are annexed testimonials relating to the masters and scholars of the said schools; in a letter to a friend , 1742-60 , 1773-4 .

Awdur:

Robert (Bob) Owen, O.B.E., M.A., (1885-1962), Croesor