Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



GIBSON , JOHN ( 1790 - 1866 ), R.A., cerflunydd ;

bedyddiwyd ef 19 Mehefin 1790 yng Nghonwy , mab William a Jane Gibson , Gyffin , sir Gaernarfon . Pan oedd yn 9 oed symudodd gyda'i rieni i fyw yn Lerpwl . Yr oedd yn hoff o wneuthur darluniau pan yn blentyn, ond oherwydd tlodi'r teulu ni fedrai'r rhieni dalu'r arian angenrheidiol i'w brentisio gydag arluniwr . Prentisiwyd ef gyda chwmni o seiri dodrefn , ond cyn iddo fwrw ei brentisiaeth dechreuodd ymddiddori mewn modelu a cherfio ar farmor , ac o'r diwedd llwyddodd i dorri'r cysylltiad rhyngddo a'i feistr cyntaf a phrentisiwyd ef fel gweithiwr mewn marmor gyda'r Meistri Francis yn Lerpwl . Daeth ei waith i sylw William Roscoe , yr hanesydd , a fu'n noddwr iddo am flynyddoedd, a bu ŵyres Roscoe , a ymbriododd â Henry Sandbach , Hafodunos , Abergele , yn gyfaill agos iddo ar hyd ei hoes. Mrs. Sandbach , yn ôl pob tebyg, oedd ei unig gysylltiad â gwlad ei enedigaeth am flynyddoedd lawer.

Yn 1817 symudodd Gibson i Lundain a daeth i gysylltiad ag amryw o brif gerflunwyr yr oes. Gwnaeth amryw o gerfluniau ar gais Watson Taylor , gan gynnwys un o'i noddwr cyntaf, William Roscoe . Bu â'i fryd ar ymweled â Rhufain , a chyrhaeddodd yno ym mis Hydref 1817 . Astudiodd gerfluniaeth gyda Canova a Thorwaldsen a gwnaeth amryw o gerfluniau ar gais dug Dyfnaint , Syr George Beaumont , Syr Watkin Williams-Wynn , a noddwyr eraill y gelfyddyd. Yn Rhufain y treuliodd weddill ei oes ag eithrio ambell ymweliad â Lloegr , un arhosiad lled faith yn Lucca , ac ambell ymweliad â gwledydd eraill Ewrop . Treuliodd ychydig amser yn Lloegr yn 1844 pan godwyd ei gerfddelw o Huskisson yno, a pheth amser drachefn yn 1850 a 1851 tra'n gweithio ar ei gerfddelw o'r frenhines . Talodd ymweliad arall â Llundain yn 1855 .

Yr oedd dylanwad y Groegiaid a'r traddodiad clasurol yn drwm ar ei waith, ac ef oedd y cyntaf i'w dynwared drwy ddefnyddio lliw yn ei waith. Dangoswyd tri cherflun lliw o'i waith, gan gynnwys ‘ The Tinted Venus ,’ ei waith mwyaf adnabyddus, yn yr arddangosfa fawr yn 1862 , a chymerwyd cryn ddiddordeb ynddynt. Etholwyd ef yn A.R.A. yn 1833 ac yn R.A. yn 1835 . Dangoswyd 33 o'i weithiau yn yr Academi Frenhinol rhwng 1816 a 1864 . Bu f., wedi blynyddoedd o afiechyd, yn Rhufain , 27 Ionawr 1866 .

Gwnaeth lawer o gerfddelwau o bobl adnabyddus yr oes, ond seiliwyd y rhan fwyaf o'i weithiau ar destunau clasurol. Yn ôl ei ewyllys gadawodd gynnwys ei arlunfa i'r Academi Frenhinol . Gwelir enghreifftiau o'i waith mewn casgliadau preifat ac yn y mwyafrif o'r casgliadau cyhoeddus pwysig. Y mae tair cyfrol llawysgrif yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn cynnwys nifer o lythyrau gwreiddiol o'i eiddo a thua 100 o ddarluniau gwreiddiol o'i waith.



Ganed BENJAMIN GIBSON ( 1811 - 1851 ), brawd yr arlunydd , yn Lerpwl . Yr oedd y brodyr yn gyfeillion mynwesol a buont yn cyd-fyw yn Rhufain a Lucca am oddeutu 14 mlynedd. Cafodd Benjamin well addysg na'i frawd, ac yr oedd yn ysgolhaig clasurol pur dda. Ysgrifennodd amryw erthyglau ar gyfer cylchgronau hynafiaethol Saesneg . Bu f. yn Lucca 13 Awst 1851 .

Ffynonellau:

  • Oxford Dictionary of National Biography , xxi, 278-81;
  • Lady Eastlake , Life of John Gibson, R. A., sculptor (1870) ;
  • NLW MSS 4914-15, 6757.

Awdur:

Megan Ellis, (1906-2001), Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54