EVANS
,
EVAN JOHN
(
?
-
1891
),
Hebreigydd
;
g. ym
Mrycheiniog
, ond nid oes wybodaeth am y lle na'r dyddiad, nac ychwaith am gwrs ei addysg fore. Graddiodd yn
B.A. (Llundain)
a
Ph.D. (Heidelberg)
. Bu'n
athro Hebraeg ac athroniaeth
yng
Ngholeg Cheshunt
(
Annibynwyr
), o
1864 hyd 1867
, ac o
1878
hyd ei farw sydyn (ar
14 Ionawr 1891
) bu'n
athro Hebraeg ac Almaeneg
(
Hebraeg
a'r
Hen Destament
o
1887
ymlaen) yn
New College
,
Llundain
. Fe'i galwyd yn ‘Barchedig’ gyntaf yn adroddiad
New College
am
1879-80
, ond ni roddir unrhyw wybodaeth am ei ordeinio. Ar adeg ei farw gweithiai ar esboniad ar y
Salmau
. Gyda
W. F.
Hurndall
cyhoeddodd
Pulpit Memorials
,
1878
.
Llyfryddiaeth:
-
Eminent Welshmen
, 1908
,
1908
, 102 f.;
-
Adroddiadau New College,
1878
,
1879-80
,
1887
,
1891
— wedi eu dethol gan y
Parch. J. B. Binns
, ysgrifennydd a llyfrgellydd New College.
Awdur:
Y Parchedig Athro Bleddyn Jones Roberts, D.D., (1906-77), Bangor
Atodiadau a chywiriadau:
EVANS
,
EVAN JOHN
(
1827
-
1891
;
Bywg.
, 218b).
Hebreigiwr ac athro coleg
;
g. yng
Nghribart
,
gogledd Brycheiniog
. Ni wyddys ymhle y bu yn yr ysgol, ond dechreuodd
bregethu
yn
eglwys Annibynnol Troedrhiwdalar
. Graddiodd yn
1850
o
goleg Coward
yn
Llundain
, ac astudiodd wedyn yn
Sgotland
ac yn yr
Almaen
(
Ph.D.
,
Heidelburg
,
1854
). Ni chofnodir iddo gael ei ordeinio, ond o
1879
ymlaen gelwir ef yn ‘Rev.’ O
1864 hyd 1877
bu'n
athro Hebraeg ac Athroniaeth
yn
Cheshunt
, o
1878 hyd 1887
yn
athro Hebraeg ac Almaeneg
yn
New College
,
Llundain
, ac o
1887
yn
athro Hebraeg a'r Hen Destament
yno. Gyda
W. F.
Hurndell
cyhoeddodd (
1878
)
Pulpit Memorials
, ac ar adeg ei f. yr oedd yn paratoi esboniad beirniadol ar y
Salmau
. Bu f. yn sydyn,
14 Ion. 1891
, a chladdwyd yn
Hampstead
ar y 19. Ar yr olwg gyntaf, ymddengys nad oedd fawr a fynnai â
Chymru
— awgryma nodyn yn y
Dysgedydd
(
1891
, 79) iddo suro'n ddirfawr am na chafodd swydd yn
athrofa Aberhonddu
; ac y mae tystiolaeth na chredai mewn cadw'r
Gymraeg
yn fyw. Ond yr oedd o blaid addysg ganolradd ac uwchradd yng
Nghymru
. Yn
Hyd. 1878
etholwyd ef yn
gydysgrifennydd
(â
Syr
Lewis
Morris
;
Bywg.
, 623b)
coleg Aberystwyth
, ac ail-etholwyd ef i'r swydd yn
Hyd. 1881
, ond ymddiswyddodd yn
Chwef. 1884
, eto gan barhau yn
aelod o gyngor y coleg
. Ymddengys mai gŵr go anhydrin oedd, a thystia llythyr ar y pryd i'w ymddiswyddiad gael ei dderbyn ‘with alacrity’.
Llyfryddiaeth:
- Tystysgrifau yn Somerset House;
-
gwybodaeth (gan gynnwys nodyn gan ei weddw) gan y diweddar
Mrs E. Morgan Humphreys
, gan New College (trwy'r
Athro Bleddyn Jones Roberts
), a chan y
Parch. C. E. Surman
;
-
The Thomas Charles Edwards Letters
,
Aberystwyth, 1952
(mynegai) gol.
T. I. Ellis
,
-
a gwybodaeth bellach gan
Mr. Ellis
.
Awdur:
Yr Athro Emeritus Robert Thomas Jenkins, C.B.E., D.Litt., Ll.D.,
F.S.A., (1881-1969), Bangor
