EVANS
,
JOHN HUGH
(‘
Cynfaen
’;
1833
-
1886
),
gweinidog Wesleaidd
;
g.
12 Gorffennaf 1833
yn
Ysgeifiog
,
sir Fflint
, mab
John
Evans
(‘
Ioan Tachwedd
’) [q.v.]
. Addysgwyd ef yn Ysgol Genedlaethol y pentref, ac yna (oherwydd anghydwelediad ynglŷn â dysgu'r
Catecism
) yn
Ysgol Frutanaidd Licswm
. Aeth yn
ysgolfeistr
tloty Rhuthyn
(
1853
). Derbyniwyd ef i'r weinidogaeth (
1860
). Gosodwyd ef ar gylchdaith
Bangor
er mwyn cynorthwyo
Samuel
Davies
yn y llyfrfa. Yna llafuriodd yn
Birkenhead
(cylchdaith
Lerpwl
) (
1863
);
Llundain
(
1866
);
Llanrhaeadr-ym-Mochnant
(
1869
); y
Rhyl
(
1872
);
Lerpwl
(
1875
);
Caernarfon
(
1878
);
Dolgellau
(
1881
);
Manchester
(
1882
);
Llanrwst
(
1885
). Priododd
Maria
, merch
Issachar
Roberts
,
Lerpwl
, gynt o'r
Wyddgug
(
1864
). Cyhoeddodd ysgrifau yn
Y Geninen
ar ‘
Chwaeth a Beirniadaeth
,’
1883
; ‘
Gweriniaeth yr Eisteddfod
,’
1884
; ‘
Eben Fardd fel bardd darluniadol
,’
1885-6
. Bu ganddo ddwy ysgrif yn
Y Traethodydd
,
1878-82
, a gwnâi ei ysgrifau yn
Yr Eurgrawn
gyfrol drwchus. Cyhoeddodd gyfrol o bregethau
Samuel
Davies
I
,
1864
; ‘
Pryddest Goffa i Thomas Aubrey
,’
1869
; cyfrol o weithiau
Rowland
Hughes
a'i ddarlith ef arno. Y mae 21 pregeth o'i eiddo, a'i ddarlith ar
Job
, yn ei
Gofiant
. Ei syniad ef oedd darlith daleithiol ei enwad, a darlithiodd yn y gyfres ar ‘
Cristionogaeth a Deddf Derbyniad Crefydd
.’ Darlithiodd lawer ar destunau eraill. Yr oedd yn
un o brif hyrwyddwyr dirwest a'r byrddau ysgol
. Bu f.
24 Mehefin 1886
.
Llyfryddiaeth:
-
W. H. Evans
,
Cyfrol Goffadwriaethol Cynfaen. Darlith ar
Job, a dwy ar hugain o bregethau … dan olygiad ei frawd, W.
H. Evans. Gyda braslun o fywyd yr awdwr. Ynghydag
atddodiad: Pryddest goffadwriaethol gan Cadvan (J. Cadvan
Davies)
, Treffynnon, 1888
,
1888
;
-
H. Ll. Williams
,
Safon Beirniadu Barddoniaeth yng Nghymru yn
y Bedwaredd Ganrif ar Bymtheg
, 1941
,
1941
, 136-46;
-
Bathafarn cylchgrawn hanes yr Eglwys
Fethodistaidd yng Nghymru
, i, iii.
Awdur:
Y Parch. Edward Tegla Davies, D.Litt., (1880-1967), Bangor
