Y Bywgraffiadur Cymreig


A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



ELLIS , ELLIS ab ( fl. 1685-1726 ), clerigwr a bardd .

Cyfeiliornodd amryw o'r geiriaduron bywgraffyddol wrth ei amseru ganrif yn gynharach. Ni wyddys dim am ei deulu na'i gysylltiadau cynnar, er y ceir fel pennawd i gyfres o englynion o'i waith yn N.L.W. MS. 255 ‘ Englynion o wneuthuriad Ellis ab Ellis a anwyd ymhlwyf Trillo yn sir Feirionydd .’ Daliodd guradiaeth barhaol eglwys Rhos , sir Gaernarfon , am yn agos i 32 mlynedd; ceir ei gofnod cyntaf yng nghofrestr y plwyf ar 14 Mai 1693 , a'r olaf ar 28 Mawrth 1725 . Yr oedd Llandudno hefyd o dan ei ofal. Bu f. ym mhlwyf Meliden , sir y Fflint . Profwyd ei ewyllys 22 Medi 1726 .

Ysgrifennodd farddoniaeth mewn mesurau caeth a rhydd. Cyhoeddwyd ‘ Cywydd i'r Arian ’ yn Dyfyrwch ir Cymru neu Ddewisol Ganiadau ( Dulyn , d.d.) ac yn Y Gwladgarwr , iv, 18; ‘ Hanes y Byd ’ yn Almanac Thomas Jones , 1685 ; a ‘ Carol Plygain ,’ 1710 , ‘ Hanes Llundain ,’ a ‘ Gofal Cybydd am ei Ferch ’ yn Blodeu-Gerdd Cymry , 1759 . Ceir rhai o'r darnau hyn, ac eraill o'i waith, yn y llawysgrifau canlynol: N.L.W. 9, 255, 432, 434, 436, 653, 2621, 3487, 10744, 13063 ; Cwrtmawr 5 ; Cardiff 47, 64 ; Swansea 3 (155) ; B.M. Add. 14875, 14987, 14992 (a'u cyhoeddi yn Llawysgrif Richard Morris o Gerddi , 1931 ), 15005, 15010. Cyfieithodd lyfryn o ryddiaith, Britain's Timely Warning , i'r Gymraeg o dan y teitl Cofiadur Prydlon Lloegr ( Amwythig , Stafford Prys , 1761 ).

Ffynonellau:

  • Cofysgrifau'r Eglwys yng Nghymru (yn Ll.G.C.);
  • Thomas , A History of the Diocese of St. Asaph , 542.
  • Enwogion Cymru. A Biographical Dictionary of Eminent Welshmen (1852) , 141;
  • Cymru yn hanesyddol, parthedegol, a bywgraphyddol (1875) , i, 507;
  • Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion Cymru , i, 252;
  • Geirlyfr Bywgraffiadol o Enwogion Cymru (1870) , 298;
  • William Owen Pughe , The Cambrian Biography (1803) , 14;
  • 'Dictionary of Welsh Biography.' 27 cyf., N.L.W. MSS. 9251–77 .

Awdur:

Gildas Tibbott M.A., (1900-79), Aberystwyth

Blwyddyn Cyhoeddi: 1953-54