DAVIES
,
SAMUEL
(
1788
-
1854
),
gweinidog gyda'r Methodistiaid Wesleaidd
;
cyfeirir ato fel ‘
Samuel
Davies
y Cyntaf
.’ Daeth at grefydd
pan oedd yn 13 oed ac ymunodd â'r
Methodistiaid Wesleaidd
ym
Maeshafn
, gerllaw yr
Wyddgrug
. Ym mis
Ionawr 1807
danfonwyd ef gan
Owen
Davies
[q.v.]
i
sir Aberteifi
yn
bregethwr teithiol
, ac am y 39 mlynedd nesaf bu'n ’trafaelio’ mewn gwahanol gylchdeithiau yng
Nghymru
a hefyd yn
Lerpwl
a
Manceinion
. Priododd,
1814
,
Mary
Twiston
,
Dinbych
; bu wyth o blant o'r briodas — pum mab a thair merch. Yn ystod yr adeg yr oedd ym
Manceinion
, sef
1838-41
, collodd, mewn cyfnod o bedwar mis, ei wraig, ei fab ieuengaf, a'i ferch ieuengaf, a bu i hyn, ynghyd â gorweithio, beri iddo golli ei iechyd a methu a'i gael yn ôl yn gyfan gwbl wedi hynny. Daeth yn ‘uwchrif’ yn
1846
ac wedi iddo ddioddef gan gyfnodau o wendid bu f.
7 Mai 1854
, yn
Ninbych
.
Ar waethaf yr ychydig addysg a gafodd, darllenai'n awchus (eithr mewn cylchoedd cyfyng). Yr oedd yn un hawdd dylanwadu arno, yn ofergoelus, ac yn tueddu i fod yn eithafol ei olygiadau; yr oedd fel rheol yn un cryf ei deimladau — weithiau yn annosbarthus felly. Er mai prin y gellid ei gyfrif yn weinyddwr da, yr oedd yn fugail diwyd a llwyddiannus; gallai ddenu tyrfaoedd i'w wrando, nid yn gymaint yn herwydd ei huodledd (yr oedd ei lais yn gras a'i draddodi yn drwm) ag oblegid nerth ei argyhoeddiadau a'i ddawn i egluro athrawiaethau crefydd. Y mae iddo le pwysig yn hanes cynnar
Methodistiaeth Wesleaidd
gynnar
Cymru
fel amddiffynnwr gwresog a di-ildio i
Arminiaeth
yn y pulpud a thrwy gyfrwng y Wasg.
Llyfryddiaeth:
-
S. Davies
,
Y Parch. Samuel Davies, Iaf, a'i Amserau yn
cynnwys hanes ei fywyd, cofnodion o'i lafur fel gweinidog,
ac o'i weithiau fel awdwr
, Bangor, 1866?
.
Awdur:
Albert Hughes Williams, M.A., (1907-96), Caerdydd
