Y Bywgraffiadur Cymreig
    Adref    

   English  

 



A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z



DAVIES , MARGARET ( c. 1700 - 1785? ), gwraig y ceir amryw lawysgrifau o'i gwaith yn ein llyfrgelloedd cyhoeddus . Yr oedd yn ferch i ŵr o'r enw Dafydd Evan o'r Coetgae-du ym mhlwyf Trawsfynydd . Dysgodd reolau cerdd dafod yn ei hieuenctid, a cheir yn Cymru (O.M.E.) , xxv, 93-8 gopi o lythyr a anfonasai Michael Prichard ati yn 1728 , llythyr a brawf ei bod yn cyfarwyddo'r gŵr hwnnw yng nghelfyddyd barddoniaeth Cymraeg . Gellir casglu ei bod yn gymeriad pur amlwg yng nghylchoedd llenyddol sir Feirionnydd a sir Gaernarfon yn hanner cyntaf y 18fed g. , er mai ychydig o gyfeiriadau a geir ati yn llyfrau a llawysgrifau ei chyfoeswyr. Y mae gennym englynion a chywyddau o'i gwaith yn ei llaw hi ei hun, ond nid oes ryw lawer o gamp arnynt. Gellir barnu wrth ddarnau o lythyrau a geir yma a thraw yn ei llawysgrifau iddi fwrw llawer o'i hamser yn ymweled â chartrefi ei chyfeillion a'i pherthnasau, megis y Goetre ym mhlwyf Llanelltyd , y Berth-lwyd yn ymyl Dolgellau , Bronwion ym mhlwyf y Brithdir , a Phlas Tanfynwent yn Nolgellau . Y mae'n weddol sicr ei bod yn perthyn i'r teulu a drigai yn y Goetre ac ym Mronwnion , a gellir tybied mai yn y Goetre y cartrefai yn ei hen ddyddiau, o tua 1766 ymlaen. A'r teulu hwnnw a gafodd ei llyfrau.

Ceir llawysgrifau o'i gwaith yn y Llyfrgell Genedlaethol yn Aberystwyth , yn llyfrgelloedd cyhoeddus Caerdydd ac Abertawe , ac yn yr Amgueddfa Brydeinig . Cynhwysant gasgliadau o awdlau a chywyddau ac o garolau a cherddi rhydd eraill o amrywiol fathau. Y mae'n eglur mai casglu gweithiau'r henfeirdd ydoedd ei phrif ddifyrrwch.

Llyfryddiaeth:

  • Cymru , xxv, 93-6;
  • Y Genedl Gymreig , 6 Chwefror 1933 ;
  • Yr Herald Cymraeg (a'r Genedl) , 17 Ebrill 1939 ;
  • G. J. Williams , Llythyrau at Ddafydd Jones o Drefriw . Cylchgrawn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Atodiad cyf. 3. rhif. 2., 1943 , 1943 , 19, 39-43.

Awdur:

Athro-Emeritus Griffith John Williams, M.A., (1892-1963), Gwaelod-y-garth, Caerdydd

Atodiadau a chywiriadau:

DAVIES , MARGARET ( c. 1700 - 1785? ), gwraig y ceir amryw lawysgrifau o'i gwaith yn ein llyfrgelloedd cyhoeddus . Yr oedd yn ferch i ŵr o'r enw Dafydd Evan o'r Coetgae-du ym mhlwyf Trawsfynydd . Dysgodd reolau cerdd dafod yn ei hieuenctid, a cheir yn Cymru (O.M.E.) , xxv, 93-8 gopi o lythyr a anfonasai Michael Prichard ati yn 1728 , llythyr a brawf ei bod yn cyfarwyddo'r gŵr hwnnw yng nghelfyddyd barddoniaeth Cymraeg . Gellir casglu ei bod yn gymeriad pur amlwg yng nghylchoedd llenyddol sir Feirionnydd a sir Gaernarfon yn hanner cyntaf y 18fed g. , er mai ychydig o gyfeiriadau a geir ati yn llyfrau a llawysgrifau ei chyfoeswyr. Y mae gennym englynion a chywyddau o'i gwaith yn ei llaw hi ei hun, ond nid oes ryw lawer o gamp arnynt. Gellir barnu wrth ddarnau o lythyrau a geir yma a thraw yn ei llawysgrifau iddi fwrw llawer o'i hamser yn ymweled â chartrefi ei chyfeillion a'i pherthnasau, megis y Goetre ym mhlwyf Llanelltyd , y Berth-lwyd yn ymyl Dolgellau , Bronwion ym mhlwyf y Brithdir , a Phlas Tanfynwent yn Nolgellau . Y mae'n weddol sicr ei bod yn perthyn i'r teulu a drigai yn y Goetre ac ym Mronwnion , a gellir tybied mai yn y Goetre y cartrefai yn ei hen ddyddiau, o tua 1766 ymlaen. A'r teulu hwnnw a gafodd ei llyfrau.

Ceir llawysgrifau o'i gwaith yn y Llyfrgell Genedlaethol yn Aberystwyth , yn llyfrgelloedd cyhoeddus Caerdydd ac Abertawe , ac yn yr Amgueddfa Brydeinig . Cynhwysant gasgliadau o awdlau a chywyddau ac o garolau a cherddi rhydd eraill o amrywiol fathau. Y mae'n eglur mai casglu gweithiau'r henfeirdd ydoedd ei phrif ddifyrrwch.

Llyfryddiaeth:

  • Cymru , xxv, 93-6;
  • Y Genedl Gymreig , 6 Chwefror 1933 ;
  • Yr Herald Cymraeg (a'r Genedl) , 17 Ebrill 1939 ;
  • G. J. Williams , Llythyrau at Ddafydd Jones o Drefriw . Cylchgrawn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Atodiad cyf. 3. rhif. 2., 1943 , 1943 , 19, 39-43.

Awdur:

Athro-Emeritus Griffith John Williams, M.A., (1892-1963), Gwaelod-y-garth, Caerdydd



© LlGC 2009 | Adref | Cysylltwch â ni | Top