DAFYDD DARON
(
fl.
1400
),
deon Bangor
yn niwedd teyrnasiad
Rhisiart
II
. Ym mis
Tachwedd 1397
cafodd
brebendiaeth Llandwrog
. Ynghyd â'r
cabidwl
rhoes gyfrif,
19 Mai 1399
, o werthoedd ariannol yr esgobaeth a fuasai yn eu gofal hwy er pan fu'r
esgob
Swaffham
farw
24 Mehefin 1398
. Ar un adeg yr oedd ganddo swydd yn eglwys
Clynnog Fawr
. Dyna'r cwbl a ddywed hanes cyfoes amdano.
Dywed
Browne
Willis
(gan ddilyn
Le Neve
) iddo gael ei fwrw allan o'i wlad oherwydd iddo gynorthwyo
Owain Glyn Dŵr
; dywed hefyd fod y
deon
yn ŵr o gyfoeth ac yn fab i
Evan ap Dafydd ap Griffith
, yn disgyn o
Garadoc ap Iestyn
. Y mae'r honiad mai yn ei dŷ ef yr arwyddwyd y ‘
Cytundeb Tridarn
’ yn fwy amheus. Yn ôl
Hall
,
croniclydd
o
Sais
, a'r unig awdurdod sy'n dywedyd ymhle'r arwyddwyd y ddogfen honno, yn nhŷ
archddiacon Bangor
yr arwyddwyd hi, ac felly ni ellir cysylltu
Dafydd Daron
â'r hanes ond trwy farnu bod y gair ‘
archddiacon
’ wedi ei arfer ar gam am ‘
deon
.’
Llyfryddiaeth:
-
J. E. Lloyd
,
Owen Glendower / Owen Glyn Dwr
,
1931
,
1931
, 94;
-
Browne Willis
,
A survey of the cathedral church of Bangor;
and the edifices belonging to it …
, 1721
(arg.
1721
), 122-3;
-
An Inventory of the Early Chancery
Proceedings concerning Wales
, 1937
(Cardiff,
1937
), 15.
Awdur:
Syr John Edward Lloyd, D.Litt., F.B.A., F.S.A. (1861-1947), Bangor