Llyfrgell Genedlaethol Cymru :: Y Bywgraffiadur Cymreig

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

CHARLES , DAVID , I ( 1762 - 1834 ), gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, emynydd ; g. 11 Hydref 1762 ym Mhant-dwfn , Llanfihangel Abercywyn , sir Gaerfyrddin , mab Rees a Jael Charles . Yr oedd yn frawd i Thomas Charles [q.v.] . Prentisiwyd ef yn driniwr llin a gwneuthurwr rhaffau yng Nghaerfyrddin , a bu am dymor yn ymberffeithio'i grefft ym Mryste . Dysgodd Night Thoughts Edward Young ar ei gof yn gynnar, ac argyhoeddwyd ef trwy ddarllen pregethau Ralph Erskine . Dychwelodd i Gaerfyrddin i ddilyn ei alwedigaeth, a phriododd Sarah , merch Samuel Levi Phillips [q.v.] , bancer o Iddew Cristnogol , Hwlffordd . Ymunodd â chynulleidfa'r Methodistiaid yn Heol-y-dŵr , ac etholwyd ef yn flaenor yno. Daeth yn arweinydd yn fuan ymhlith Methodistiaid y De , a chymerodd ran flaenllaw yn sefydlu'r genhadaeth gartref a llunio'r Gyffes Ffydd. Dechreuodd bregethu yn 1808 , a gweinyddai'r ordinhad o fedydd cyn ei ordeinio yn 1811 yn ordeiniad cyntaf y Methodistiaid yn Llandeilo Fawr . Yr oedd yn un o wrthwynebwyr pennaf llywodraeth Nathaniel Rowland [q.v.] yn y corff Methodistaidd . Cafodd ergyd o'r parlys yn 1828 , a bu'n ddiymadferth weddill ei oes. Bu f. 2 Medi 1834 , a'i gladdu yn Llangynnor .

Ystyrid ef yn feddyliwr gloyw ac yn ddiwinydd craff . Dengys ei bregethau cyhoeddedig fod ganddo arddull epigramaidd a gwead clos i'w feddyliau. Cyhoeddodd Hugh Hughes [q.v.] , ei fab-yng-nghyfraith, Deg a Thri Ugain o Bregethau, ynghyd ag Ychydig Emynau ( Caerlleon ) yn 1840 ; cyfrol o Sermons , etc. ( London ), yn 1846 ; a Pregethau , etc. ( Wrecsam ) drachefn yn 1860 . Ymddangosodd Detholion o sgrifeniadau ( Wrecsam ) yn 1879 . Cyhoeddwyd ei emynau yng nghasgliadau bychain y cyfnod, megis Anthem y Saint … gan Evan Dafydd ( Caerfyrddin ), 1807 ; Hymnau ar Amrywiol Achosion ( Caerfyrddin ), 1823 , etc. Y mae ei safle fel emynydd yn sicr, a cheir ‘ Mae ffrydiau ‘ngorfoledd yn tarddu ,’ ‘ Rhagluniaeth fawr y nef ,’ etc., yn y prif gasgliadau Cymreig .

Llyfryddiaeth:

H. Hughes , Sermons by the late Rev. David Charles … translated from the Welsh, with a memoir , Llundain, 1846 , 1846 ;
Y Drysorfa , 1847, 129, 161, 193 ;
D. E. Jenkins , Life of Thomas Charles , 1908 ;
Y Traethodydd , 1934, 210-7 ;
J. Thickens , Emynau a’u Hawduriaid . [1945.] , 23-7.

Awdur:

Y Parch. Gomer Morgan Roberts, M.A., (1904-93), Pont-rhyd-y-fen / Llandudoch / Llandybïe