BOSANQUET
(TEULU).
Y mae'r teulu yn tarddu o'r
Huguenotiaid
; daeth y cyntaf ohonynt i
Loegr
o
Lunel
, gerllaw
Montpellier
, yn
1685
. Llwyddodd y teulu ym myd masnach a cheir hwynt wedi ymsefydlu yn
Forest House
y tu allan i
Epping Forest
. Dyddir y cysylltiad â
gororau Cymru
o'r adeg y prynwyd
Dingestow Court
, gerllaw
Trefynwy
, gan
SAMUEL
BOSANQUET
(
1744
-
1806
),
llywodraethwr
y
Bank of England
. Gwnaeth ei fab, yntau hefyd yn
SAMUEL
(
1768
-
1843
), y tŷ hwn yn brif gartref iddo'i hun (yr oedd yn
siryf
sir Fynwy
yn
1814
), a rhoes ei wyr,
SAMUEL
BOSANQUET
(
1800
-
1882
), oes hir i wasanaeth y sir, gan ddyfod yn
gadeirydd y sesiwn chwarter
. Yn y cyfamser cadarnhawyd y ddolen gydiol â
Chymru
pan brynwyd llawysgrifau Cymraeg gwerthfawr, yn eu plith fersiwn
Gymraeg
gynnar o ‘
Historia
’
Sieffre o Fynwy
, a olygwyd yn
1942
gan
Henry
Lewis
o dan y teitl
Brut Dingestow
. Ffurfiasid y casgliad llawysgrifau ar y cyntaf gan
Syr
JOHN
BOSANQUET
(
1773
-
1847
),
barnwr
a
gŵr llên
, ond daeth i feddiant ei nai; fe'i prynwyd yn
1916
gan
Lyfrgell Genedlaethol Cymru
. Un o feibion
S. R.
Bosanquet
(
1800
-
1882
) ydoedd
Syr
FREDERICK
BOSANQUET
(
1837
-
1923
),
barnwr
yn y
Central Criminal Court
o
1917
. Yr oedd aelod o gangen o'r teulu a oedd yn byw yn
Northumbria
(yn
Rock
, gerllaw
Alnwick
), sef
ROBERT
BOSANQUET
(
1871
-
1925
), yn
archaeolegwr
enwog. Oherwydd hyn fe'i dewiswyd yn
1908
yn aelod o'r
Royal Commission on Ancient Monuments in Wales
; gwasanaethodd ar y comisiwn hyd ei farw, ac
ysgrifennodd ar leoedd Rhufeinig
i'r gwahanol adroddiadau a gyhoeddwyd gan y comisiwn.
Llyfryddiaeth:
-
Llawysgrifau Llyfrgell Genedlaethol
Cymru
5261-75;
-
Oxford Dictionary of National
Biography
,
1922-1930
.
Awdur:
Syr John Edward Lloyd, D.Litt., F.B.A., F.S.A. (1861-1947), Bangor
