BIDWELL
,
MORUS
,
pregethwr Piwritanaidd, cyfnod y Weriniaeth
.
Enwyd ef yn un o'r 25
profwyr
o dan
Ddeddf Taenu'r Efengyl yng Nghymru
(
1649-52
); erys profion cyfoes iddo dderbyn £138 am y gwaith hwn yn
1650
(a rhan o
1649
), £75 am
1651
, a dau daliad o £50 yn
1652
; y mae prawf hefyd iddo ddangos cryn ddiddordeb yn yr
ysgol Biwritanaidd
a sefydlwyd yn
Abertawe
. Gan nad adnewyddwyd y
Ddeddf honno yn
1653
, penodwyd ef yn
weinidog sefydlog
ar gynulleidfa
Eglwys Fair
yn yr un dref. Yno yn
1658
y digwyddodd yr ymgiprys hyll rhyngddo ef a
John ap John
y
Crynwr
; pan ofynnodd y
Crynwr
yn gecrus oni chydnabyddai
Bidwell
ei fod ef (
ap John
) yn wir
bregethwr y Gair
, cafodd fel ateb ergyd chwyrn yn ei wyneb. Bu
Bidwell
f.
cyn 1660
, ac yr oedd y fath wrthwynebiad gan
frenhinwr
o'r enw
Richard
Seys
i'w gorff orwedd yng nghangell yr
Eglwys Fair
fel y meiddiodd geisio rhwystro hynny gyda'r cleddyf, ond, medd yr hanes, trowyd ef ymaith gan y ‘penboethiaid’ a'i daflu i garchar.
Llyfryddiaeth:
-
Bodl.
J. Walker
,
c.
13 (17, 20, 22, 22b);
-
Lambeth MS.
972 (366);
-
Bodl.
J. Walker
,
c.
4 (72);
-
Besse
,
A collection of the sufferings of the people
called Quakers for the testimony of a good conscience from
the time of their being first distinguished by that name in
the year 1650 to the time of the act commonly called the
Act of toleration granted to Protestant dissenters in the
first year of the reign of King William the Third and Queen
Mary in the year 1689
, 1753
, i, 735;
-
Publications of the Friends' Historical
Society
, suppt. 6 (12).
Awdur:
Thomas Richards, D.Litt., (1878-1962), Bangor
