Llyfrgell Genedlaethol Cymru :: Y Bywgraffiadur Cymreig

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

BARLOW , WILLIAM ( 1499? - 1568 ), Esgob Tyddewi . Ganwyd yn swydd Essex , yn fab i John a Christian Barlow . Bu'n ganon Awstinaidd yn S. Osyth , Essex , ac yn Rhydychen , lle y dywedir iddo raddio'n ddoethur mewn diwinyddiaeth . Ar ôl bod yn brior tri thy bychan, Blackmore , Tiptree , a Lees , daeth yn brior Bromehill yn 1524 , hyd ddiddymiad y ty hwnnw gan Wolsey yn 1528 . Y mae cwrs ei yrfa, 1528-1534 , yn dywyll. Hwyrach ei fod yn gennad diplomatig dros y brenin , neu y mae'n bosibl mai ef oedd y brawd Jerome Barlow , awdur The Burial of the Mass, A Dialogue between a Gentleman and a Husbandman , a phamffledi gwrthbabyddol eraill, er iddo ddatgyffesu, a chyhoeddi yn 1531 y Dialogue … of These Lutheran Factions (ailargraffwyd yn 1553 ) yn erbyn y Lutheriaid .

Trwy ffafr Anne Boleyn , daeth yn brior Hwlffordd yn 1534 , ac oddi yno cwynai'n arw wrth Cromwell rhag gelyniaeth leol yn erbyn diwygiad. Symudwyd ef i Bisham yn 1535 a'i anfon i'r Alban yn gennad dros y brenin . Etholwyd ef yn esgob Llanelwy , Ionawr 1536 , ond symudwyd ef i Dyddewi yn ddioed. Nid oes cofnod o'i gysegriad. Bu cynnen frwd rhyngddo a'i gabidwl ar bynciau ffydd a disgyblaeth. Ni allodd fynd â'i eglwys gadeiriol i Gaerfyrddin na sefydlu ysgol ramadeg yno, ond llwyddodd i sefydlu Coleg Crist , Aberhonddu , yn 1542 . Trosglwyddodd faenor werthfawr Llantyfai ( Lamphey ) i'r brenin , a'i cyflwynodd yn ei dro i Sir Richard Devereux , bu f. Awst 1568 .

Symudwyd Barlow i esgobaeth Caerfaddon yn 1548 , ac ‘ymddiswyddodd’ yn 1553 . Ar ôl cael ei garcharu ddwywaith am geisio dianc, ffôdd i'r Cyfandir yn gynnar yn 1555 , a thariodd yn yr Almaen a Phwyl hyd 1558 . Bu iddo ran yng nghysegriad Parker , a daeth yn esgob Chichester , lle y bu f. yn 1568 . Gadawodd ddau fab ar ei ôl, a phum merch, â phob yr un o'r merched yn briod ag esgob .

Ei frawd, ROGER BARLOW , a seiliodd deulu enwog Slebech . Yr oedd yn farsiandiwr ac yn forwr o fri. Yn 1546 prynodd ef a'i frawd THOMAS BARLOW , rheithor Catfield yn Norfolk , diroedd ysbyty Slebech , a thiroedd priordy Hwlffordd , a thy'r Brodyr Duon yno. Bu Roger Barlow wedyn yn ustus heddwch ac yn ‘ vice-admiral ’ yn y sir.

Yr oedd brawd arall, JOHN BARLOW , a raddiodd yn M.A. o Rydychen yn 1521 , ac a fu ar ôl hynny'n ddiplomat . Penodwyd ef yn archddiacon Westbury-on-Trym , ac yn ddiweddarach yn ddeon Caerwrangon . Bu'n effro iawn yn y Deheudir , yn enwedig pan oedd William Barlow yn esgob Tyddewi .

Llyfryddiaeth:

Oxford Dictionary of National Biography ;
Letters and Papers, Foreign and Domestic, Henry VIII. Record Publication ;
Archaeologia Cambrensis , xxiii;
Barlow , Barlow Family Records , 1932 ;
Garrett , The Marian Exiles, a study of the origins of Elizabethan Puritanism , 1938 ;
Cylchgrawn Llyfrgell Genedlaethol Cymru , v;
Review of English Studies , 1925 ff , iv;
Rupp , Studies in the making of the English Protestant Tradition, mainly in the reign of Henry VIII , 1947 ;
Taylor , The Hakluyt Society , lxix;
West Wales Historical Records , 1910–29 ;
Bulletin of the Board of Celtic Studies , xv, 212-24.

Awdur:

Syr Glanmor Williams, M.A., Abertawe