Y Bywgraffiadur Cymreig


Mwy am Y Bywgraffiadur Cymreig:



Cefndir:

Cyhoeddwyd Y Bywgraffiadur Cymreig gwreiddiol gan Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion mewn tair cyfrol Gymraeg a dwy yn Saesneg sy’n cwmpasu holl hanes Cymru hyd at 1970. Lansiwyd y fersiwn electronig hwn gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru yn 2007, ac mae’n cynnwys yr holl erthyglau o’r cyfrolau print a hefyd erthyglau am nifer o bobl a fu farw ers 1970. Ar lein yn unig y cyhoeddir y Bywgraffiadur erbyn hyn, ac mae’n adnodd cwbl ddwyieithog.

Yn dilyn ymddeoliad Dr Brynley F. Roberts yn 2013 ar ôl dros bum mlynedd ar hugain o wasanaeth fel Golygydd y Bywgraffiadur, ffurfiwyd partneriaeth rhwng y Llyfrgell Genedlaethol a Chanolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru i gynnal a datblygu’r Bywgraffiadur ar ran y Cymmrodorion o 2014 ymlaen. Yr Golygydd yw’r Athro Dafydd Johnston, Cyfarwyddwr y Ganolfan, ac mae Dr Marion Löffler o’r Ganolfan yn Olygydd Cynorthwyol. Bwriedir diwygio llawer o’r hen erthyglau a chomisiynu erthyglau newydd er mwyn adlewyrchu’r cyfnod ers 1970 yn gytbwys.

Mae’r golygyddion yn falch o dderbyn gwybodaeth newydd am y bobl sydd yn y Bywgraffiadur, a hefyd awgrymiadau am bobl eraill sy’n haeddu eu cynnwys. Gallwch gysylltu trwy anfon neges at Gwasanaeth Ymholiadau.

Bwrdd Ymgynghorol y Bywgraffiadur Cymreig (PDF 28KB)

Technoleg:

Mae'r Y Bywgraffiadur Cymreig yn ffrwyth buddsoddiad sylweddol gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru mewn trosi ac amgodio testun yn defnyddio technolegau arloesol XML. Mae testun llawn y pum cyfrol brintiedig, ynghyd ag erthyglau newydd, wedi eu trosi i mewn i un gronfa-ddata electronig ddwyieithog. Troswyd y cyfrolau printiedig gan gwmni TechBooks Inc. Maryland, UDA a Delhi, India, a'u hamgodio'n drylwyr gan Morfudd Nia Jones, y Golygydd Amgodio, ac aelodau o staff y Llyfrgell yn ôl safon TEI (Text Encoding Initiative).

Yn wreiddiol, cadwyd testun Y Bywgraffiadur Cymreig mewn un ffeil XML. Fel rhan o'r uwchraddiad yma, rhannwyd y TEI yn ffeiliau XML ar gyfer pob erthygl ac maent yn awr yn cael eu harddangos gan ddefnyddio fframwaith cocoon (http://cocoon.apache.org/). Mae'r ffwythiant chwilio wedi ei greu drwy ddefnyddio cynllun Apache arall sef Lucene (http://lucene.apache.org/) ac mae'r ddau yn byw ar weinydd Apache Tomcat.

Bydd y datblygiadau hyn yn galluogi defnyddwyr i wneud chwiliadau sydyn, hawdd a phenodol, gan drawsnewid cyhoeddiad ysgolheigaidd yn adnodd ar-lein.

Nodyn golygyddol:

Sefydlwyd y prosiect gyda chaniatâd caredig Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion, cyhoeddwyr y cyfrolau printiedig, a'r bwriad gwreiddiol oedd cyflwyno'r cyfrolau mewn ffurf electronig. O ganlyniad, nid yw'r Llyfrgell wedi cywiro'r gwallau yn y testun heb gyfarwyddyd y golygydd, ond maent wedi eu nodi yn yr amgodiad er mwyn hwyluso'r gwaith o'u cywiro yn y dyfodol. Yr unig eithriadau yw cywiriadau i wallau mewn enwau personol er mwyn galluogi defnyddwyr i chwilio amdanynt. Bydd rhageiriau, atodiadau, cyflwyniadau golygyddol yn ogystal â rhestr o gyfranwyr, a gynhwysir yn y cyfrolau printiedig, yn cael eu hychwanegu yn y dyfodol.

Datganiad Hawlfraint:

© 2007 Cedwir pob hawl.

© Llyfrgell Genedlaethol Cymru, 2007.
Llyfrgell Genedlaethol Cymru piau'r hawlfraint y fersiwn electronig hwn, gan gynnwys ei amgodiad, ei strwythur electronig, ei gyflwyniad a'i arddangosiad rhithwir.

© Cyfranwyr yr ysgrifau (neu eu hetifeddion) piau hawlfraint yr ysgrifau sydd ynghlwm wrth eu henwau.
Mae Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion wedi sicrhau caniatâd yr awduron i gyhoeddi'r erthyglau newydd sy’n ymddangos ar y wefan. Gwnaeth Llyfrgell Genedlaethol Cymru ymdrech lew i ddarganfod enwau a chyfeiriadau pob perchennog hawlfraint i ofyn am eu caniatâd i gyhoeddi'r fersiynau electronig hyn o'u heiddo deallusol. Y mae'r ymdrech yna yn parhau, ond er gwaethaf pob ymgais hyd yn hyn, mae rhai perchnogion hawlfraint yn aros yn anhysbys i ni. Gan mor bwysig yw sicrhau caniatd pob perchennog hawlfraint, byddai'r Llyfrgell Genedlaethol yn falch iawn o dderbyn unrhyw wybodaeth a allai arwain at ddarganfod y perchnogion hawlfraint hyn.

© Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion, Llundain, 1953-2001.
Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion, Llundain piau hawlfraint arddangosiad y tudalennau yn y fersiynau printiedig, ynghyd â'r tudalennau blaen a chefn. Dymuna Llyfrgell Genedlaethol Cymru gydnabod haelioni'r Anrhydeddus Gymdeithas am roddi ei chaniatâd parod i'r Llyfrgell i gyhoeddi'r gwaith ar ffurf electronig.